Ödəniş terminallarından istifadə zamanı vətəndaşlara tətbiq olunan komissiyalar elektron xidmətlərdən istifadə edənləri əlavə xərclə üz-üzə qoyur.

Avropa.info xəbər verir ki, Mövzu ilə bağlı Sosdem.az-a danışan Milli Cəbhə Partiyasının (MCP) başqanı, deputat Razi Nurullayev qeyd edib ki, burada əsas məsələ komissiyanın özünün olub-olmamasından daha çox, onun vətəndaşa necə və hansı şəraitdə tətbiq edilməsidir.

MCP başqanı bildirib ki, terminal operatorlarının xidmət xərcinin olması başadüşüləndir, lakin alternativsiz vəziyyətlərdə bu tətbiq düzgün deyil:

“Terminalın və ya ödəniş sisteminin müəyyən xidmət xərclərinin olması başadüşüləndir. Amma vətəndaş 100 manat ödəməlidirsə və ödəniş zamanı bunun üzərinə əlavə komissiya qoyulursa, xüsusilə də onun başqa ödəniş seçimi yoxdursa, bunu normal praktika hesab etmək çətindir.

Əsas prinsip ondan ibarət olmalıdır ki, komissiya haqqı şəffaf olsun, vətəndaşa ödənişdən əvvəl bildirilsin və real xidmət xərci ilə əsaslandırılsın. Əgər terminal operatorunun müəyyən xərc çəkdiyi məlumdursa, bunun müəyyən hissəsinin ödənişə daxil edilməsi ayrıca müzakirə oluna bilər. Amma həmin komissiyanın vətəndaşın hesabına əlavə qazanc mənbəyinə çevrilməsi düzgün deyil.”

Millət vəkili məsələyə beynəlxalq müstəvidə müxtəlif yanaşmaların olduğunu qeyd edərək, Azərbaycan üçün də bu təcrübələrin nəzərdən keçirilməsini təklif edib:

“Avropa İttifaqında adi debit və kredit kartları ilə ödənişlərə görə istehlakçıdan əlavə haqq tutulmasına ciddi məhdudiyyətlər qoyulub. Böyük Britaniyada isə kart ödənişlərinə görə əlavə haqlar daha geniş şəkildə qadağan edilib. Avstraliyada müəyyən hallarda belə komissiyalara icazə verilir, amma onların məbləği həmin ödənişi qəbul etmək üçün çəkilən real xərcdən artıq ola bilməz. Məncə, Azərbaycan üçün də bu yanaşmalar ciddi şəkildə nəzərdən keçirilməlidir.”

Deputat alternativsiz ödəniş imkanlarının olduğu dövlət və ictimai əhəmiyyətli xidmətlərdə vətəndaşların hüquqlarının qorunmasının vacibliyini vurğulayıb:

“Daha həssas məsələ vətəndaşın alternativinin olmadığı hallardır. Məsələn, hansısa xidmət üzrə yalnız müəyyən terminaldan ödəniş etmək mümkündürsə və vətəndaş məcburən həmin terminaldan istifadə edirsə, ondan əlavə komissiya tutulması artıq sadəcə kommersiya münasibəti kimi qiymətləndirilə bilməz. Burda istehlakçının hüquqları və seçim imkanları məsələsi ortaya çıxır. Belə hallarda əlavə ödənişə xüsusi məhdudiyyət qoyulması məntiqli olardı.

Ona görə Milli Məclis səviyyəsində bu məsələnin qanunvericilikdə daha aydın tənzimlənməsinə ehtiyac görürəm. Əsas ödəniş məbləği ilə komissiya açıq şəkildə ayrılmalı, komissiya əvvəlcədən göstərilməli, onun tətbiqi üçün aydın qaydalar müəyyənləşdirilməli və müəyyən hallarda yuxarı hədd qoyulmalıdır. Xüsusilə alternativ ödəniş imkanının olmadığı dövlət və ictimai əhəmiyyətli xidmətlərdə vətəndaşın əlavə komissiya ödəməyə məcbur edilməsinin qarşısı alınmalıdır.”

Partiya lideri yekunda ədalətli və şəffaf mexanizmin qurulmasını zəruri hesab edib:

“Burada məqsəd terminal operatorlarını və ya biznesi çətin vəziyyətə salmaq deyil. Məqsəd ədalətli və şəffaf qayda yaratmaqdır. Nağdsız ödənişləri təşviq ediriksə, vətəndaşı kartla və ya terminalla ödəniş etdiyi üçün cəzalandırmaq olmaz.

Məncə, ən sadə prinsip belə olmalıdır: vətəndaş 100 manatlıq ödəniş edirsə, ödənişi təsdiqləməzdən əvvəl bilməlidir ki, ümumilikdə nə qədər pul ödəyəcək. Son anda ortaya çıxan, əvvəlcədən aydın olmayan və əsaslandırılmayan komissiyalar isə istehlakçı üçün haqlı narazılıq yaradır. Bu sahədə şəffaflıq, ağlabatan limit və alternativsiz vəziyyətlər üçün xüsusi qoruyucu mexanizmlər olmalıdır.”