Braziliyada nəzarətsiz şəhərləşmə və iqlim dəyişikliyi şəhər mərkəzlərində əqrəb populyasiyasının sürətlə artmasına səbəb olur. Bildirilir ki, son 10 ildə əqrəb hücumları 250 faiz artıb.
Avropa.info-nun məlumatına görə 2014-2023-cü illər arasında Braziliyada 1,1 milyondan çox əqrəb sancması qeydə alınıb.
Səhiyyə sahəsində nəşr olunan yeni araşdırmaya görə, bu artım sürətli və planlaşdırılmamış urbanizasiya ilə yanaşı iqlim böhranının təsirləri ilə əlaqələndirilir.
Araşdırmada xüsusilə aşağı gəlirli məhəllələrdə yüksək sıxlıqlı yaşayış yerləri, tullantıların qeyri-kafi idarə olunması və infrastrukturun olmaması kimi amillərin əqrəblər üçün ideal yaşayış şəraiti təmin etdiyi vurğulanıb.
Şəhərlərdəki divar boşluqları, kanalizasiya sistemləri, dağıntı yığınları və tikinti tullantıları əqrəblərin sığınması üçün əlverişli mühit yaradır.
Şəhərlər əqrəblərin cazibə mərkəzinə çevrilib
Tədqiqatın aparıcı müəllifi və São Paulo Dövlət Universitetinin dosenti Dos. Dr. Manuela Berto Pucca, “Şəhərləşmə Braziliyada ekosistemləri kökündən dəyişdirdi” dedi.
Şəhərlər əqrəblər üçün sığınacaq, istilik və bol yemək təklif edir. “Xüsusilə kanalizasiyalar bu canlılar üçün demək olar ki, ideal yaşayış yerləridir.
Bəzi əqrəb növlərinin cütləşmədən çoxala bildiyi və qidalanmadan 400 günə qədər yaşaya biləcəyi ifadə edilir. Bu, mübarizəni çətinləşdirir. Bundan əlavə, temperaturun yüksəlməsi və quraqlıq kimi iqlim şəraiti də əqrəb populyasiyalarının yayılmasını sürətləndirir.
2024-cü ildə 133 ölüm, 200 min yeni hadisə
2024-cü il üçün ilkin məlumatlar göstərir ki, Braziliyada təxminən 200.000 insan əqrəblər tərəfindən sancılıb və 133 nəfər həyatını itirib. Tədqiqatçılar 2025-2033-cü illər arasında 2 milyon yeni hadisənin ola biləcəyini proqnozlaşdırırlar.
Əqrəb sancdığı insanların 0,1 faizi həyatını itirərkən, ən çox risk altında olan qruplar uşaqlar və qocalardır. Sağlam insanlar adətən bir neçə gün ərzində sağalırlar; Bununla belə, ağrı, yanma, şişlik və ürəkbulanma kimi təsirlər müşahidə oluna bilər.
Braziliya Səhiyyə Nazirliyi əqrəb sancmalarına qarşı pulsuz müalicə təklif edir. Antidot bəzi xəstəxanalarda əldə edilə bilər. Mütəxəssislər vurğulayır ki, sancma zamanı dərhal yaxınlıqdakı tibb müəssisəsinə müraciət etmək lazımdır.
Mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: Ehtiyat tədbirləri görülməsə, böhran böyüyəcək
Araşdırmaya görə, əqrəb sancması halları təkcə Braziliya ilə məhdudlaşmır. Oxşar artım Paraqvay, Boliviya, Meksika, Qayana və Venesuela kimi ölkələrdə də baş verir . Avropada 35-dən çox yerli əqrəb növü olmasına baxmayaraq, onların populyasiyasının artması ilə bağlı hərtərəfli araşdırma aparılmamışdır .
Mütəxəssislər deyirlər ki, əqrəblər düşmən deyil, təbiətin bir hissəsidir. Tədqiqatçılar, əqrəblərin zərərli həşəratlarla mübarizədə əhəmiyyətli rol oynadığına diqqət çəkərək, şəhərlərdə təmizlik, çatların bağlanması və kanalizasiyaların təcrid edilməsi kimi tədbirlərlə riskin azaldıla biləcəyini bildirirlər.
Eliane Candiani Arantes, “Xüsusilə uşaqlar daha həssasdırlar. Hətta kiçik bir sancma da ölümcül ola bilər”
