Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı tarixdə ikinci ən sürətli yayılan və ölümcül Ebola epidemiyasının rəsmi açıqlamadan aylar əvvəl fevral ayında başladığını açıqladı.
Avropa.info xəbər verir ki, Konqo Demokratik Respublikasında Ebola virusundan ölənlərin sayı 2 mini keçib.
Epidemiyanın aşkarlanmadan aylar əvvəl yayılması cavab tədbirlərinin qeyri-kafi olmasına səbəb olub.
Rəsmi məlumatlara görə, epidemiyada ümumilikdə 4 min 381 təsdiqlənmiş hal qeydə alınıb. Hazırkı epidemiyada ölüm nisbəti 45,9 faiz təşkil edib. Bu göstərici 2014-2016-cı illərdə 28.000-dən çox insana yoluxmuş və ən azı 11.000 nəfərin ölümünə səbəb olan Qərbi Afrika epidemiyasında qeydə alınan 39.6 faizi ötüb.
Bu, hazırkı epidemiyanı tarixdə ən sürətlə böyüyən Ebola epidemiyasına çevirdi. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı epidemiyanın faktiki olaraq fevral ayında başladığını açıqlasa da, rəsmi bildiriş mayın 15-də edilib. Gecikmiş bildiriş virusun qarşısını almaq səylərində ciddi axsamalara səbəb olub.
Virus nəzarətdən çıxır
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı rəsmiləri, itkilərin sürətlə artması səbəbindən virusun hələ də nəzarət qruplarını qabaqladığını bildirib. İlk 1000 ölüm 9 həftədə, ikinci 1000 ölüm isə cəmi 3 həftə ərzində qeydə alınıb.
Erkən hallar malyariya, tif və ya daha çox yayılmış Ebola ştammı ilə səhv salınmışdı. Lakin genetik ardıcıllıq epidemiyanın gözləniləndən daha tez başladığını ortaya qoydu.
Yardım agentlikləri xəbərdarlıq edib ki, infeksiya qorxusu və dezinformasiya insanları sağlamlıq mərkəzlərindən uzaqlaşdırır. Pandemiya adi peyvəndlər və analıq xidmətləri kimi vacib sağlamlıq proseslərini də pozdu.
UNICEF-in Konqo Demokratik Respublikasının nümayəndəsi Con Aqbor, epidemiyadan əvvəl ayda orta hesabla 500 xəstəyə qulluq edən bir tibb müəssisəsində xəstələrin sayının demək olar ki, sıfıra düşdüyünü bildirdi.
Xəstəliyə səbəb olan nadir Bundibugyo virusu üçün təsdiqlənmiş peyvənd və ya müalicə yoxdur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı, virusun yayılmağa davam etdiyi və xəstələrin müalicəyə çox gec müraciət etdiyi üçün müdaxilə səylərinin təcili olaraq artırılması lazım olduğunu açıqladı.
Səhiyyə və müavinətlərin kəsilməsi
Ölümlərin üçdə ikisindən çoxu müalicə mərkəzlərində deyil, cəmiyyətdə baş verib. Aprel-iyun ayları arasında epidemiya bölgələrində əsas səhiyyə xidmətlərindən istifadədə 42 faiz azalma qeydə alınıb.
Epidemiya yerli tibb işçilərinin maaş tətilləri, silahlı qruplar tərəfindən qarşıdurmalar, kütləvi köçkünlər və virusun mövcudluğu ilə bağlı yalan iddialarla əziyyət çəkir.
Beynəlxalq yardımın qəfil kəsilməsi də epidemiya ilə mübarizəyə mənfi təsir göstərib. 2025-ci ilin iyul ayında ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyinin (USAID) bağlanması ilə bölgədə bir çox sağlamlıq layihələri dayandırıldı.
Səlahiyyətlilər virusun mutasiya edib-etmədiyini və bunun epidemiyanın şiddətini artırıb artırmadığını müəyyən etmək üçün araşdırmalar planlaşdırmışdı. MBP134 və Remdesivir dərmanlarının Bundibugyo virus növünə qarşı istifadəsi üzrə klinik sınaqlar davam edir.
