BMT-nin Ərzaq Hüququ üzrə Xüsusi Məruzəçisi Maykl Fəxri Qəzzada baş verən aclıq və kütləvi aclığın düşünülmüş siyasətin nəticəsi olduğunu bildirib. Fəxri, “İsrail Qəzzanı aclıqdan öldürür” dedi. “Bu, soyqırımdır, insanlığa qarşı cinayətdir və müharibə cinayətidir”.
Avropa.info xəbər verir ki, Fəxri bu xəbərdarlığı ilk dəfə 2024-cü ilin əvvəlində etdiyini xatırladıb və bu gün baş verənlərin sürpriz olmadığını bildirib.
“İsrail ağlasığmaz ən səmərəli aclıq mexanizmini qurdu. İnsanların aclıqdan ölməsini izləmək, şübhəsiz ki, şok edicidir, lakin heç kim təəccüblənməməlidir. Bütün məlumatlar 2024-cü ilin əvvəlindən mövcuddur” dedi.
“Aclıq sistemli şəkildə yaradılıb”
2023-cü il oktyabrın 7-də HƏMAS-ın hücumundan cəmi iki gün sonra İsrailin o vaxtkı müdafiə naziri Yoav Gallant Qəzzanı “tam mühasirə” elan edərək, elektrik, qida, su və yanacaq tədarükünü dayandırdı.
Bildirilib ki, 2023-cü ilin dekabrına olan məlumata görə, dünya üzrə fəlakətli aclıq yaşayan insanların 80%-i Qəzzadadır.
Fəxrinin sözlərinə görə, Qəzzada uşaqlar və böyüklər uzun müddətdir sistematik olaraq zəiflədikləri üçün sürətlə aclıqdan ölürlər. BMT-nin məlumatına görə, 20,000-dən çox uşaq 2025-ci ilin aprel və iyul ayları arasında ağır qida çatışmazlığı ilə xəstəxanalara yerləşdirilib. Hazırda Qəzza zolağında aclığın ən pis ssenarisi davam edir .
İsrailə qarşı soyqırım və aclıq ittihamları
Fəxri 2024-cü ilin fevralında dərc olunmuş müsahibəsində “Heç bir mülki əhali bu qədər qısa müddət ərzində bu qədər tam ac qalmamışdı. Bu, aclıq ekspertlərinin konsensusudur” dedi. 2024-cü ilin martında Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi (ICJ) Qəzzada soyqırım riskinin olduğunu və İsrailin insani yardıma maneəsiz çıxışını təmin etməyə borclu olduğunu bəyan etdi.
2024-cü ilin mayında İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu və keçmiş müdafiə naziri Gallant beynəlxalq məhkəmə tərəfindən “qəsdən aclıqdan öldürmə” ittihamı ilə mühakimə olunan ilk şəxslər oldu. 2024-cü ilin iyulunda BMT ekspertləri ilk aclıq hallarından sonra Qəzzada rəsmi olaraq “aclıq” elan etdilər.
Ərzaq istehsalı və yardım məqsədli şəkildə
İsrailin uzun illərdir fələstinlilərin qida istehsalı və çıxışına təzyiq etdiyini və bu nəzarətin 2023-cü ilin oktyabr ayında elan etdiyi mühasirəni asanlaşdırdığını bildirən Fəxri, İsrailin istixanaları, tarlaları və bağları məhv etdiyini, yardımların qarşısını kəsdiyini və bununla da beynəlxalq hüququ pozduğunu bildirib.
“İnsanlar aclıqdan birdən-birə ölmür. Bu, uzun müddət ərzində qəsdən zəifləmənin nəticəsidir. İsrail yarandığı gündən bəri qidadan silah kimi istifadə edir”.
Yardım mərkəzləri silaha çevrildi
İsrailin və Tramp administrasiyasının dəstəyi ilə qurulan qeyri-şəffaf logistika təşkilatı olan Qəzza Humanitar Vəqfi (GHF) 2025-ci ilin may ayında fəaliyyətə başladı. Fond əvvəllər BMT tərəfindən idarə olunan 400-ü əvəz edən yalnız dörd yardım mərkəzi qurdu. İyunun 1-də bu mərkəzlərdə 32 fələstinli öldürülüb. O vaxtdan bəri 1300-dən çox insan qida əldə edərkən həyatını itirib.
BMT və yüzlərlə yardım təşkilatı bunu “yardımın silahlanması” kimi qiymətləndirib. GHF bu iddiaları “şişirdilmiş və əsassız” olaraq rədd etdi.
“Sülh qüvvələri humanitar yardımı müşayiət etməlidir”
Fəxri iddia edib ki, BMT Baş Assambleyası sülhməramlıları humanitar yardım karvanlarını müşayiət etməyə çağırmalıdır, xüsusilə də ABŞ-ın Təhlükəsizlik Şurasında veto siyasətini xatırladır.
“Niyə sülhməramlılar mövcuddur? Soyqırımı dayandırmaq və aclığın qarşısını almaq üçün deyilsə, nəyə görədir?” dedi.
“Artıq heç kimin bəhanəsi yoxdur”
Fəxri bir çox ölkə və şirkətlərin İsrailə qarşı təsirli sanksiyalar tətbiq etməkdən çəkindiyini, lakin ictimai təzyiqin gündən-günə artdığını vurğulayıb.
“Dünyada milyonlarla insan həqiqəti görür. Bu gün səssiz qalan hökumətlər və korporasiyalar bu cinayətdə şərikdir” dedi.
