“Vətən əcdadlarımızın məzar yeridir, vətən övladlarımızın vətənidir.
Vətənini sevməyən yoxdur, sevməyəndə vicdan yoxdur”.

Azərbaycan müstəqillik yolunda çoxlu insan həyatını itirib.

Xocalı soyqırımından 33 il keçsə də, onun acısı bu gün də  Azərbaycan türklərinin  qəlbində təzədir .

Ermənilər ərazi iddiasına başlayırlar

Sovet İttifaqının dağılması ilə ermənilər Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları irəli sürməyə başladılar və 1991-ci ilin son günlərində regionda yeganə strateji əhəmiyyətə malik olan və blokadada saxladıqları Xocalını işğal etmək üçün hərəkətə keçdilər.

2605 təsərrüfat olan Xocalıda 11365 nəfər yaşayırdı. Ancaq qarşıdurmalar səbəbindən əhali 3 minə qədər azalmışdı. Bölgədə yeganə hava limanı burada yerləşdiyi üçün strateji əhəmiyyət kəsb edirdi.

Erməni qüvvələri 1991-ci ilin son günlərində hərəkətə keçdi. Xocalıya və ətraf kəndlərə gedən yolları ələ keçirdilər. İş o yerə çatıb ki, hətta ərzaq yardımı da vertolyotla havadan şəhərə atılsın.

Ermənilər aylardır davam edən hücumlarını 1992-ci il fevralın 25-də daha da gücləndirərək, o vaxt Xankəndində olan Sovet Rusiyası ordusunun 366-cı motoatıcı alayının köməyi ilə gecə saatlarında üç tərəfdən hücuma keçdilər.

Yüzlərlə Azərbaycan türkü qətlə yetirildi

Təkcə işğalla kifayətlənməyən ermənilər dinc əhaliyə divan tutmaqla, əsirlərə vəhşicəsinə işgəncə verməklə 20-ci əsrin ən qanlı qırğınlarından birini həyata keçirdilər.

Əvvəllər 7 min insanın yaşadığı Xocalıda 106-sı qadın, 70-i qoca, 63-ü uşaq olmaqla, 613 müdafiəsiz Azərbaycan türkü həyatını itirdi. Qırğından 487 nəfər ağır yaralanaraq sağ qalıb, erməni silahlı birləşmələri 1275 nəfəri əsir götürüb, onlardan 150 nəfərin taleyi hələ də məlum deyil.

 Qırğında 8  ailə tamamilə məhv edilib, 25 uşaq hər iki valideynini, 130 uşaq isə valideynlərdən birini itirib.

Qadınlara, uşaqlara, körpələrə, hamilələrə… qulaq asmadılar.

Öldürülənlərin məhkəmə-tibbi ekspertizaları və şahid ifadələri açıq şəkildə sübut edir ki, Xocalı sakinlərinə qadın, qoca, uşaq ayrı-seçkiliyi qoyulmadan baş dərisinin soyulması, burunlarının, cinsiyyət orqanlarının kəsilməsi, gözlərinin oyulması kimi ağlasığmaz işgəncələrə məruz qalıblar.

Qətliam qurbanları arasında başları kəsilib yandırılan hamilə qadınlarla yanaşı, qarnı süngü ilə vurulan qadınlar da olub. Həmin vaxt çəkilən görüntülər və fotoşəkillər qətliamın böyüklüyünü ortaya qoyur.

Bu, soyqırım kimi tanınıb

Azərbaycanın sözlərinə görə, Xocalıdakı hadisələr, 1949-cu ildə Cenevrə Konvensiyalarının, Birləşmiş Millətlər Təşviqləri (BMT)  Konvensiyasının, Soyqırım cinayətinin qarşısının alınması və cəzası  , işgəncə və digər qəddar, qeyri-insani və ya alçaldıcı və ya  cəza və ya övlad  hüququ haqqında Konvensiya .

Azərbaycan parlamenti Xocalı hadisələrini “soyqırım” elan edib

Avropa  İnsan Hüquqları Məhkəməsi  22 aprel 2010-cu il tarixli qərarında   Xocalıda baş vermiş hadisələri hərbi cinayətlərə və ya insanlığa qarşı cinayətlərə bərabər hesab etmişdir.

Bu günə kimi 18 ölkənin parlamenti və ABŞ-ın 24 ştatının assambleyası Xocalı hadisələrini pisləyən və soyqırım kimi qiymətləndirən qətnamələr qəbul edib.

Azərbaycan Xocalı hadisələrini dünyaya çatdırmaqda davam edir və beynəlxalq ictimaiyyətdən cinayətkarların cəzalandırılmasını tələb edir.

“Qarabağ Azərbaycandır”

Ermənilərin 1988-ci ildən davam edən 32 illik işğalı Azərbaycan ordusunun uğurlu əməliyyatı ilə başa çatıb.

Qarabağ öz azadlığını 2020-ci ildə əldə edib. 32 il keçməsinə baxmayaraq, Azərbaycan heç vaxt təslim olmamış, torpaqlarını alaraq bütün dünyaya “Qarabağ Azərbaycandır” idealını qəbul etdirmişdir. 

Erməni qüvvələri 1992-ci ilin ilk günlərindən Qarabağda böyük hücumlara başladı. Fevral ayında Xocalıda əsrin ən böyük soyqırımlarından birini həyata keçirən erməni əsgərləri may ayında Qarabağın strateji əhəmiyyətli Şuşa şəhərini və Ermənistanla sərhəddə yerləşən Laçın şəhərini işğal ediblər.

1993-cü ildə Kəlbəcəri tutub. Nəticədə Ağdam, Füzuli, Qubadlı, Zəngilan və Cebrayıl vilayətləri işğala məruz qaldı. Yüz minlərlə insan evlərini tərk etmək məcburiyyətində qalarkən, minlərlə insan həyatını itirdi.

Azərbaycan Dövlət Himnindən bir hissə:

Azərbaycan, Azərbaycan!
Ey qəhrəman oğulun şanlı vətəni!
Hamımız sizin üçün ölməyə hazırıq!
Biz hamımız sənin naminə qan tökməyə qadirik!
Üçrəngli bayrağınızla xoşbəxt yaşayın