İsveçrə seçiciləri İsveçrədən NATO ilə əməkdaşlığı məhdudlaşdırmağı və Rusiyaya qarşı sanksiyalardan əl çəkməyi tələb edən neytrallığın sərt tərifi təklifini qəti şəkildə rədd etdilər.
Avropa.info xəbər verir ki, Federal Statistika İdarəsinin yekun nəticələrinə görə, bütün kantonlar və seçicilərin təxminən 70 faizi İsveçrə konstitusiyasına neytrallığın ciddi şəkildə müəyyən edilmiş variantının yazılması təklifini qəbul etməyib. Sözügedən təklifi ifrat sağçı İsveçrə Xalq Partiyası (SVP) dəstəkləyib.
Təklifin rədd edilməsi gözlənilən hadisə olsa da, bu nəticə Rusiyaya qarşı sanksiyalarla bağlı Avropa İttifaqının birliyini qorumaqda artan gərginlik fonunda bütün Avropada rahatlıq təmin etdi.
İsveçrənin əsrlər boyu davam edən neytrallığı 1815-ci ildə Napoleon müharibələrinin sona çatmasından sonra rəsmi olaraq tanındı.
Mövcud hökumət siyasətini tənqid edənlər bu statusun İsveçrənin 2022-ci ildə Ukraynaya hərtərəfli işğalından sonra Rusiyaya qarşı Avropa Birliyinin sanksiyalarına qoşulmaq qərarı ilə zəiflədiyini iddia edirlər.
Daimi və silahlı neytrallıq prinsipi səsə qoyuldu
Seçicilərdən “daimi və silahlı neytrallıq” prinsipinin konstitusiyada təsbit edilib-edilməməsi və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının mandatı olmadığı halda İsveçrənin hər hansı hərbi ittifaqlara qoşulması və ya müharibə edən dövlətlərə qarşı sanksiyalar tətbiq etməsi qadağan edilib-edilməməsi barədə qərar vermələri istənilib.
Bloomberg xəbər verir ki, bu nəticə, kampaniyaya 2 milyon İsveçrə frankı xərclədiyi və təşəbbüsün aparıcı dəstəkçilərindən biri olan SVP-nin milyarder dəstəkçisi Kristof Blocher üçün ağır məğlubiyyət oldu.
Rəqiblər nəticələri alqışladılar. Yaşıllar Partiyasının Millət vəkili Sibel Arslan seçicilərin SVP-nin nə istədiyini anladıqlarını ifadə edərək, “İsveçrənin beynəlxalq hüququn tapdalanması zamanı beynəlxalq təcrid olunmasını və məsuliyyətlərindən qaçmasını istədilər” dedi.
Hökumət bu təşəbbüsə qarşı çıxdı
İsveçrə hökuməti və əksər siyasi partiyalar bu tədbirin İsveçrənin beynəlxalq təhlükəsizlik siyasətində etibarlı tərəfdaş olmağı dayandıracağını, mümkün hücum zamanı ölkənin təhlükəsizliyini zəiflədəcəyini və NATO ilə əməkdaşlıq imkanlarını xeyli məhdudlaşdıracağını iddia edərək bu tədbirə qarşı çıxdılar.
İsveçrə NATO üzvü olmasa da, 30 ildir ki, transatlantik hərbi alyansla əməkdaşlıq edir.
Təhlilçilər bildiriblər ki, nəticə İsveçrə ictimaiyyətinin hökumətin İsveçrənin neytrallığını şərh etmə tərzindən razı qaldığını göstərir. İsveçrə Yayım Korporasiyasının onlayn xidməti olan SwissInfo-nun müxbiri Katy Romy yazır: “Xalq danışdı: onlar neytrallığın təkamül edə bilən bir alət olduğunu qəbul edir və hökumətə geosiyasi qarışıqlıq şəraitində öz praktikasını uyğunlaşdırmaq üçün yer buraxırlar”.
Romi həmçinin qeyd edib ki, “hə” kampaniyası Rusiyanın öz maraqlarından çıxış etdiyinə dair təsəvvürləri dağıta bilməyib.
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi bu təşəbbüsü təqdir etsə də, İsveçrənin Avropa Birliyinin sanksiyalarını qəbul etməsini tənqid edib və ölkənin neytrallığından əl çəkdiyini iddia edib.
İsveçrə Xalq Partiyası məğlubiyyətini etiraf edib və hazırda əlavə fəaliyyət planının olmadığını açıqlayıb.
