-Böyük Britaniya, yoxsa İsrail, Türkiyəsiz Azərbaycana ən etibarlı müttəfiq hansı dövlət ola bilər?
Azərbaycan və Türkiyə arasında mövcud münasasibətlərə əsaslı bir narahatçılıq var. Həmin narahatçılığı yaradan səbəb Türkiyədə iqtidarda olan AKP-MHP ittifaqından fərqli baxışlara malik siyasi qüvvələrin, liderlərin hakimiyətə gəlmə ehtimalıdır. Türkiyədə növbəti prezident seçkilərinin keçirilməsi 2028-ci ildə plalanlaşdırılsa da, növbədənkənar prezident seçkilərinin daha tez keçirilmə ehtimalını tam istisna etmək olmaz.
Bu müsahibəsində Avropa.info-ya Milli Cəphə Partiyasının başqan müavini, tanınmış hüquqşünas Vüqar Dadaşov deyib
Onun sözlərinə görə Türkiyə dövlətinin siyasətinə siyasi qüvvənin müəyyən edilmiş siyasi kursu, idealojiyası o qədər də həlledici təsir etmir. Əsas siyasi kurs məhz siyasi liderin, rəhbərin yanaşması, baxışları ilə müəyyən edilir. Süleyman Dəmirəl, Abdulla Gül nümunəsi heç də uzaq tarixə aid deyil. Əslində elə Mustafa Kamal Atatürkün də Azərbaycana münasibəti də Moskva kontekstindən olub.
Türkiyənin hal-hazırdakı prezidenti cənab Ərdoğandan sonra hakimiyətə gələn növbəti prezidentin Azərbaycana və türk dünyasına baxışları tam əksinə ola bilər. O zaman, Azərbaycan və Türkiyə arasında artıq formalaşmış tam müttəfiqlik yanaşması arxa plana keçmə ehtimalı yüksəkdir. Hər bir halda, Azərbaycan Türkiyəsiz də özünün təhlükəsizliyi üçün etibarlı müttəfiqləri olmalıdır. Düşünürəm ki, Böyük Britaniya və İsrail Azərbaycana etibarlı müttəfiq sırasında öndədir. Bu iki dövlətin siyasi kursunu Türkiyədən fərqli olaraq əsasən liderlər deyil, dövlətin idealoji prinsipləri müəyyən edir. Həm Böyük Britaniyanın və həm də İsrailin Azərbaycana münasibəti dəşiyməz olaraq qalır. Son zamanlar İsrail və ABŞ – ın Azərbaycanla strateji münasibətlərə bağlı danışıqların aparıldığı məlumdur. Düşünürəm ki, Azərbaycan dövləti üçün də bu yanaşma çox düzgündür.
Qaldı ki, Azərbaycan Rusiya münasibətlərinə baxmayaraq ki, Rusiya Azərbaycana arasında 22.02.2022 – ci il tarixdən müttəfiqlik bəyannaməsi imzasansa da, nə bu sənədə, nə də Rusiyaya Azərbaycan güvənə bilməz. Rusiyanın Azərbaycanla bərabər hüquqlu müttəfiqliyi mümkün deyil.
Bir məsələ də var ki, Türkiyə prezidenti cənab Ərdoğanın böyük zəhməti və siyasi iradəsi, bacarığı hesabına Türkiyə dünyada hesablaşırlar söz sahibinə, güc mərkəzinə çevrilib. Butün bu uğurların yarıda qalmasına Ərdoğanın imkan verəcəyi mümkün görünmür. Ərdoğan siyasətinə müxalif qüvvələr əsasən Əkrəm imamoğlu nümunəsi kimi, liberal və Avropa dəyərlərini üstün tutan, Qərbə meyilli qüvvələrdir. “Sürix protokolu” nun, “futbol diplomatiyası”nın təkrarlanmayacağına zəmanət yoxdur. Yeri gəkmişkən” Sürix protokolu” əslində Azərbaycandan çox Türkiyənin özünün milli maraqlarına, suverenliyinə təhlükə yaradırdı.
Heç şübhəsiz ki, Ərdoğanın artıq özünə, daha doğrusu müəyyən etdiyi uğurlu siyasi kursunun davam etdirilməsi üçün hazırladığı namizədi var. Ancaq bu planların reallaşma ehtimalı yarıya-yarıyadır. Əlbəttə ki, Azərbaycan Türkiyənin dəyişəcək siyasi kursuna hazır olmalıdır. Zaman baxımından indiki dövrdə Azərbaycan üçün Türkiyədən belə siyasi kurs dəyişikliyi çətinlik yarada bilməz, ancaq türk dünyası, türk dövlətləri birliyi üçün bu ehtimal yüksəkdir.
Avropa.info
