Belə bir yanaşma var ki, Rusiya-Ukrayna müharibəsi ABŞ Prezidenti Donald Trampın reytinqinə mənfi təsir etdiyindən, Vaşinqton noyabrda keçiriləcək Konqres seçkilərinə qədər müharibəni dayandırmaq niyyətindədir.
Lakin Rusiya-Ukrayna müharibəsinin nəticələri Trampın reytinqinə ciddi təsir göstərmir. Əksinə, müharibənin uzanması Amerikanın hərbi-strateji və iqtisadi maraqlarını təmin edir, qlobal enerji siyasətinə uyğun nəticələr verir, ABŞ-ın neft ixracı üçün sərfəli imkanlar açır və ana hədəflərdən biri olan Çinə təzyiqləri artırır.
Avropa.info xəbər verir ki, bunu Sosdem.az-a açıqlamasında Milli Cəbhə Partiyasının (MCP) başqan müavini, siyasi analitik Vüqar Dadaşov deyib.
“Sülh Təşəbbüsü Yox, Siyasi Manipulyasiya…”
Politoloq Trampın reytinq göstəricilərini və Vaşinqtonun müharibəyə münasibətini belə şərh edib:
“ABŞ-ın dövlət maraqları ilə uzlaşmayan Trampın müharibəni dayandırmaq ‘istəyi’ – Ukraynanın qəbul edə bilməyəcəyi kapitulyasiya şərtlərinin irəli sürülməsi – sülh təşəbbüsü deyil, siyasi təzyiq mexanizmi və diplomatik manipulyasiyadır. Trampın reytinqinin aşağı düşməsi təkcə Ukrayna müharibəsi ilə bağlı deyil, onun ümumən qeyri-stabil siyasi kursu və qeyri-ciddi yanaşmalarının nəticəsidir. Rusiya-Ukrayna, Venesuela, İran, Körfəz ölkələri, Husilər və Çin kontekstində baş verənlər ABŞ-ın qlobal enerji bazarına nəzarətinin artırılmasını təmin edir”.
“Çinə Neft İxracının Qarşısını Alınır…”
Şərhçi Yaxın Şərqdəki boğazlar uğrunda mübarizə və Çin faktoruna diqqət çəkib:
“Vaşinqtonun ən böyük maraqlarından biri İranla münaqişənin davamı, Hörmüz boğazında qeyri-müəyyənlik və Körfəz ölkələrinin dünya neft bazarına ixracına nəzarətin gücləndirilməsidir. Xüsusilə də həm Körfəzdən, həm də İrandan Çinə neft ixracının qarşısının alınması əsas strategiyadır. Sentyabrın əvvəlində Bişkekdə keçirilən ŞƏT sammitində Çin nümayəndə heyətinin İranla görüşməkdən imtina etməsinin əsas səbəbinin məhz Hörmüz boğazı və neft ixracı ilə bağlı olduğu ehtimalı yüksəkdir”.
“Husilərin Bab Əl-Məndəbi Bağlamaq Təhlükəsi…”
MCP rəsmisi Yəməndəki böhranın və dəniz yollarındakı təhlükənin pərdəarxası məqamlarını açıqlayıb:
“Yəməndə İran Husilərinin Qırmızı dəniz sahillərini ələ keçirməsi və Bab əl-Məndəb boğazını bağlama ehtimalı da ABŞ-ın maraqlarına xidmət edir. Körfəz ölkələri Hörmüzdən sonra neft ixracını Bab əl-Məndəb vasitəsilə həyata keçirməyə çalışırdı. Husilərin bu yolu kəsmək təhlükəsi İranın ABŞ-a qarşı asimmetrik təsiri kimi görünsə də, əksinə, Vaşinqtona qlobal neft ixracına və qiymətlərə təsir imkanı verir. İran Husilər vasitəsilə ABŞ-ı yeni toqquşmaya çəkmək istəyirdi, lakin Vaşinqtonun birbaşa hərbi müdaxilədən imtina etməsi bu planı boşa çıxardı”.
“Məkkə Sazişi Və İsrailin Bölgedəki Yeni Hesabları”
Ekspert Ər-Riyadın təhlükəsizlik axtarışlarını və regional aktorların hamlələrini belə dəyərləndirib:
“Səudiyyə Ərəbistanının Husilərin hücumlarına görə yardım istəməsinə Vaşinqtonun birbaşa hərbi cavab verməməsi iki ölkə arasında imzalanmış ‘Məkkə sazişi’nin işə düşməsinə hesablanıb. Ehtimal ki, sazişin təsisçiləri Türkiyə və Pakistanın məsələyə müdaxiləsi ilə bağlı danışıqlar gedir. İsrailin də Səudiyyəyə hərbi dəstəkdə öz marağı ola bilər, çünki bu, İsrailə mühüm boğazlar ətrafında hərbi və iqtisadi təsirini artırmaq fürsəti verir. Bütün bu proseslər Vaşinqtonun qlobal enerji bazarına və rəqiblərinə təsir imkanlarını genişləndirir. Ona görə də Trampın sülh təşəbbüsü daha çox siyasi imitasiya və Putinlə şəxsi münasibətlərin nəticəsidir”.
