ABŞ Prezidenti Donald Tramp paytaxt Vaşinqtonda yerləşən bir muzeyə ziyarəti zamanı jurnalistlərin suallarını cavablandırıb.
Federal Ehtiyat Sisteminin (Fed) İdarə Heyətinin üzvü Liza Kukun vəzifədən azad edilib-edilməyəcəyi ilə bağlı suala cavab verən Tramp, “Onun etdikləri qəbuledilməzdir. Əgər istefa verməzsə, onu vəzifədən çıxaracağam,” – deyə bildirib.
Avropa.info bildirir ki, Tramp avqustun 20-də “Truth Social” adlı sosial media platformasında paylaşdığı bir məlumatda “Bloomberg” xəbər agentliyinin Federal Mənzil Maliyyə Agentliyinin (FHFA) direktoru Bill Pultenin ABŞ-ın Baş prokuroru Pam Bondidən Liza Kuk barədə istintaq başlanmasını tələb etdiyini qeyd edib və bu paylaşımda “Kuk dərhal istefa verməlidir,” ifadəsinə yazıb.
Pultenin irəli sürdüyü iddialar və Trampın sərt istefa çağırışından sonra Kuk da məsələ ilə bağlı açıqlama yayıb. O bildirib ki, Pulte onun Fed-dəki fəaliyyətindən 4 il öncə edilən ipoteka müraciəti ilə əlaqədar istintaq açılması üçün sosial mediada müraciət edib. “Sadəcə, bir tvitdə verilən suallar əsasında vəzifəmdən istefa vermək niyyətində deyiləm,” – deyə Kuk vurğulayıb.
Liza Kuk
Hazırda məsələ ictimai və siyasi müzakirələrin diqqət mərkəzindədir. Kukun istefa verib-verməyəcəyi və Trampın bu istiqamətdə atacağı növbəti addımlar maraqla gözlənilir.
ABŞ-da Donald Trampın Federal Ehtiyat Sisteminin (Fed) İdarə Heyətinin üzvü Liza Kukun istefasını tələb etməsi və bu tələblə bağlı sərt ritorika sərgiləməsi ölkə daxilində və beynəlxalq mətbuatda geniş rezonans doğurub. Trampın açıqlamaları, xüsusilə onun “istefa verməzsə, vəzifədən azad edəcəyəm” sözləri Fed-in institusional müstəqilliyinə qarşı yönəlmiş bir təhdid kimi qiymətləndirilir. Analitiklər bu kimi təzyiqləri maliyyə sabitliyi üçün ciddi risk kimi dəyərləndirirlər.
Federal Ehtiyat Sistemi ABŞ iqtisadiyyatının stabilliyini təmin edən ən mühüm qurumlardan biridir. Onun müstəqilliyi, siyasi təsirlərdən uzaq qərarlar verməsi maliyyə bazarlarının və investorların güvənini formalaşdıran əsas amillərdəndir. Liza Kukun fəaliyyətinə yönəlmiş bu siyasi təzyiq, bir tərəfdən fərdi bir rəsmiyə qarşı yönəlmiş görünsə də, əslində bütün qurumun nüfuzunu və qərarvermə müstəqilliyini sual altına ala bilər. Trampın sosial media vasitəsilə bu məsələni ictimailəşdirməsi və ardınca verdiyi radikal açıqlamalar Fed-ə siyasi müdaxilənin artacağı ehtimalını gücləndirib.
Bu qarşıdurmanın maliyyə bazarlarına təsiri isə artıq hiss olunmağa başlayıb. ABŞ dolları Trampın Kuka qarşı çağırışlarından sonra müəyyən qədər zəifləyib. Bazar iştirakçıları bu addımı Fed-in gələcək qərarlarına və mövqeyinə yönəlik təzyiq kimi qiymətləndirir. Xüsusilə, investorlar Federal Ehtiyat Sisteminin faiz siyasətində sərbəst və texniki əsaslı qərar vermə imkanlarının zəifləməsindən ehtiyat edirlər. Bu da dolların dayanıqlığına və beynəlxalq ticarətdəki roluna mənfi təsir göstərə bilər.
Dollar kursundakı bu dəyişikliklər hələ ki kəskin deyil, amma bazarın vəziyyətə reaksiyası realdır. Analitiklərin vurğuladığı kimi, valyuta bazarı “siyasi siqnallara pul ilə cavab verir”. Fed sədri Cey Pouelin yaxın vaxtlarda “Jackson Hole” forumunda verdiyi mesajlar və sentyabrda gözlənilən faiz endirimi qərarı bu vəziyyətdə həlledici rol oynayacaq.
Eyni zamanda, hüquqi müstəvidə də mübahisələr var. ABŞ qanunvericiliyinə əsasən, Fed üzvlərinin vəzifədən azad edilməsi yalnız “hüquqi səbəbə əsasən” mümkündür. Kuk barəsində sosial mediada irəli sürülən iddiaların isə hüquqi əsas kimi yetərli olub-olmadığı ciddi sual altındadır. Bu səbəbdən Trampın onun vəzifədən çıxarılması istiqamətində atacağı hər hansı addım məhkəmə çəkişmələri ilə nəticələnə bilər.
Ümumiyyətlə, Tramp və Fed arasında baş verən bu qarşıdurma yalnız fərdi təyinat məsələsi deyil, ABŞ-ın maliyyə idarəçiliyinin gələcəyi ilə bağlı dərin narahatlıqları da gündəmə gətirir. Fed-in müstəqilliyinə zərbə vurulması, həm daxili, həm də beynəlxalq investorlar üçün risk siqnalıdır. Siyasi qərarların iqtisadi idarəetməyə dominantlıq etməsi, dolların uzunmüddətli etibarlılığına da mənfi təsir göstərə bilər.
Gözlər indi Liza Kukun verəcəyi qərara və Tramp administrasiyasının növbəti addımlarına yönəlib. Əgər bu proses daha da dərinləşərsə, həm hüquqi, həm də iqtisadi cəbhədə yeni qeyri-müəyyənliklər qaçılmaz olacaq. Bu isə, ABŞ iqtisadiyyatı üçün sabitlik deyil, risk deməkdir.
Avropa.info-nun Analitik Qrupu
