Avropa Birliyinin təsdiqindən sonra İngiltərə ilə Fransa arasında əldə edilən razılaşmaya əsasən, kiçik qayıqlarla Manş boğazını keçərək Böyük Britaniyaya çatan bəzi qaçqınların “yaxın günlərdə” Fransaya geri göndəriləcəyi açıqlanıb.
Avropa.info-nun məlumatına görə müqavilə Böyük Britaniyanın Daxili İşlər Nazirliyinə kiçik qayıqlarla gələn bəzi sığınacaq axtaranları Fransaya qaytarmaq səlahiyyəti verir. Bunun müqabilində Böyük Britaniya Fransadan müəyyən sayda sığınacaq axtaranları qanuni və təhlükəsiz yollarla qəbul etməyi öhdəsinə götürüb.
Böyük Britaniya Daxili İşlər Nazirliyi pilot sxemin “əməliyyat baxımından hazır olduğunu” və həbslərin bir neçə gün ərzində başlaya biləcəyini açıqladı.
Yay aylarının əlverişli dəniz şəraitinə görə keçidlər üçün ən sıx vaxt olduğu bilinir. Təkcə iyulun 30-da 898 nəfər İngiltərə sahillərinə çatdı.
“Birə-bir mübadilə” modeli
Bildirilir ki, müqavilə “bir gir, bir çıx” prinsipinə əsaslanır. Pilot proqram zamanı hər həftə təxminən 50 nəfərin Fransaya qaytarılması gözlənilir. Bununla belə, Mühafizəkarlar Partiyası planı tənqid edərək, bu nisbətin qeyri-real olduğunu iddia edərək, bunun “17 daxil, bir xaricə” olduğunu iddia etdi.
Böyük Britaniyaya qeyri-qanuni yollarla kiçik qayıqlarla daxil olan insanların artıq qanuni immiqrasiya marşrutlarına çıxışı olmayacaq . Fransadan qəbul edilən sığınacaq axtaranlar sənəd, təhlükəsizlik və uyğunluq yoxlanışından keçəcəklər. Pilot 2026-cı ilin iyun ayına qədər fəaliyyət göstərəcək, bundan sonra yenidən qiymətləndiriləcək.
Sazişin yekun mətni keçən həftə Böyük Britaniyanın daxili işlər naziri İvet Kuper və Fransanın daxili işlər naziri Bruno Retalleau tərəfindən imzalanıb. O, həmçinin Avropa Komissiyası tərəfindən bəyənilib və qüvvəyə minib.
“Sərhədlərə nəzarəti ələ keçirəcəyik”
Böyük Britaniyanın baş naziri Keir Starmer bu razılaşmanın “aylarla davam edən ciddi diplomatik səylərin məhsulu” olduğunu vurğulayıb. O, “Boş vədlər və tribunaların vaxtı arxada qaldı. Biz sərhədlərimizə xalqımızın layiq olduğu ciddilik və bacarıqla nəzarət edəcəyik” dedi.
Daxili işlər naziri Kuper də planın qanuni şəkildə müdafiə olunacağını bildirərək, Mühafizəkarların uğursuz Ruanda planından dərslər alındığını bildirib. “Bu, insan alveri ilə məşğul olan cinayətkar təşkilatların biznes modelinin sarsıdılması istiqamətində mühüm addımdır.
Qayıdanlar bir daha qəbul olunmayacaq.
Yeni plana əsasən, kiçik qayıqla gələn və Fransaya qaytarılan insanlar artıq Böyük Britaniyaya qanuni şəkildə müraciət edə bilməyəcəklər. Əgər onlar Böyük Britaniyaya qeyri-qanuni yollarla yenidən daxil olmağa cəhd edərlərsə, “prioritet olaraq” Fransaya geri göndəriləcəklər.
Böyük Britaniyanın Daxili İşlər Nazirliyi sərhədçilər üçün yeni əməliyyat strategiyası hazırlayıb. Bu strategiya qeyri-qanuni yolla gələn sığınacaq axtaranları müraciət etməzdən əvvəl müəyyən edəcək və onların qanuni müraciət hüquqları ləğv ediləcək. Mühacir saxlama mərkəzlərində repatriasiya üçün yerlərin yaradıldığı da açıqlanıb.
Müxalifətin kölgəli daxili işlər naziri Chris Philp, planın “heç bir fərq etməyəcəyini” iddia etdi və Kanal keçidlərinin artmasında Əmək Partiyasının Ruanda planını ləğv etməsini günahlandırdı .
