Avropa.info xəbər verir ki, ABŞ-da fəaliyyət göstərən “Geopolitical Futures” beyin mərkəzinin qurucusu Corc Fridman və baş analitik Kamran Boxarinin yazdığı “Türkiyənin yüksəliş zamanı” başlıqlı qiymətləndirmədə Türkiyənin artan hərbi potensialı, strateji mövqeyi və  xarici siyasət  addımları ilə tarixi bir fürsəti ələ keçirdiyi bildirilib.

Qlobal boşluq, regional güc

Təhlillərə görə, Rusiyanın  Ukrayna  müharibəsi ilə məşğul olması, ABŞ-ın qlobal iştirakını azaltmaq istəyi, İranın regional və daxili siyasi zəifliyi, İsrailin çoxtərəfli böhranları Türkiyə üçün nadir geosiyasi fürsət pəncərəsi açıb.

Analitik mərkəz bildirir ki, Türkiyə bu boşluqları öz strateji oriyentasiyasına uyğun olaraq dəyərləndirməyə başlayıb.

Xüsusilə Cənubi Qafqazda nüfuzunu artıran Türkiyənin və Azərbaycanın  2020-ci ildə Qarabağ zəfərinin qazanmasında oynadığı rolun regional tarazlığı Ankaranın xeyrinə  dəyişdiyi  vurğulanır  .

Bu prosesin Türkiyənin Zəngəzur dəhlizi kimi layihələr vasitəsilə Orta Asiya ilə quru əlaqəsini gücləndirməsinə, Transxəzər xətti ilə yeni iqtisadi və diplomatik təşəbbüslər inkişaf etdirməsinə imkan verdiyi vurğulanır.

Türkiyə Şərqi Aralıq dənizində qərbə doğru təsir dairəsini genişləndirir

Təhlillərə görə, Ankara Suriyada təsirini artırıb və müttəfiq qruplaşma vasitəsilə paytaxt Dəməşqə nəzarəti təmin edib.

Eyni zamanda  Səudiyyə Ərəbistanı  və  Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri  ilə əlaqələrini inkişaf etdirən Türkiyə  Misirin KAAN  (TF-X)  döyüş təyyarəsi proqramında  iştirakını təsdiqləyərək müdafiə sahəsində yeni tərəfdaşlıq qurub .

Liviyada da varlığını gücləndirən Türkiyə Şərqi Aralıq dənizində qərbə doğru təsir dairəsini genişləndirir.

Avropa və Qara dəniz xəttlərində yeni hərəkətlər

 Məqalədə həmçinin Türkiyənin Polşa ilə yaxınlaşması vurğulanır və ABŞ-ın Avropa təhlükəsizlik arxitekturasından çıxacağına işarə etdiyi bir vaxtda baş nazir Donald Tuskun mart ayında Ankaraya səfəri nümunə göstərilir. 

Bildirilir ki, bu əməkdaşlıq Ukraynanın sabitliyi və müharibədən sonrakı təhlükəsizlik arxitekturası üçün kritikdir.

Ankaranın bu yaxınlarda başlatdığı Balkan Sülh Platforması da  Türkiyənin Bosniya və Herseqovina, Monteneqro, Şimali Makedoniya, Serbiya, Kosovo və Albaniya  ilə diplomatik bazasını genişləndirdiyinə işarə edir .

Qara dənizdə dəniz gücü

Geopolitical Futures təhlilinə görə, Türkiyə Qara dənizdəki dəniz gücünü artırır, NATO ilə koordinasiyada hərəkət edir və Ukrayna ilə Rusiya arasında vasitəçi rolunu davam etdirir   .

Eyni zamanda, Gürcüstan, Rumıniya  və  Bolqarıstanla  ticarət, təhlükəsizlik və nəqliyyat sahələrində əlaqələri gücləndirir  .

Güc, iradə və fürsət bir araya gəldi

Məqalənin sonunda aşağıdakı qiymətləndirmə daxildir:

“Geosiyasətdə böyük güc olmaq təkcə hərbi və iqtisadi imkanlarla bağlı deyil, həm də bu gücü səfərbər etmək üçün iradə və fürsətdir. Görünür, Türkiyə bütün bu elementlərə sahibdir.”

Təşkilat Türkiyənin əsrlərdir mövcud olan coğrafi mövqeyinin gətirdiyi təzyiqləri artıq bir üstünlükə çevirə biləcəyi bir dövrə girdiyini bildirir.

Bununla belə, bu fürsətin daxili dinamikanı idarə etməkdən və strateji qətiyyəti qorumaqdan asılı olduğu da vurğulanır.