ABŞ prezidenti Donald Trampın İrana qarşı başlatdığı hərbi əməliyyat ABŞ ordusunu dərin maliyyə böhranına sürükləyib; Məlum olub ki, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri münaqişə xərclərini ödəmək üçün şəxsi heyətin maaş hesablarından və digər mənbələrdən vəsait köçürməli olub.
Avropa.info xəbər verir ki, Britaniyanın “The Guardian” qəzetinin əldə etdiyi sənədlər və donanma rəsmiləri, müdafiə podratçıları və analitiklərlə müsahibələr vəziyyətin ciddiliyini ortaya qoydu.
Bildirilir ki, ABŞ-İsrail birgə əməliyyatları silah-sursat ehtiyatlarını tükənmə həddinə çatdırarkən, İranın cavab hücumları Yaxın Şərqdəki strateji bazaları zədələyib, hərbi büdcələrə təzyiqi artırıb.
Hərbi Dəniz Qüvvələrinin maliyyəsi ilə bağlı daxili Pentaqonun memorandumunda döyüş əməliyyatlarını maliyyələşdirmək üçün şəxsi heyət hesablarından istifadə nəticəsində “əmək haqqı çatışmazlığı” barədə xəbərdarlıq edilir.
Keçmiş donanma zabiti və analitik Harlan Ullman prosesi “donuz bankı pozuldu” kimi şərh etdi və resursların tükəndiyini bildirdi.
Rəsmilər və donanma podratçıları təsdiq edirlər ki, nağd pul çatışmazlığı səbəbindən sahil obyektlərində təcili olmayan texniki xidmət və təmir işləri təxirə salınıb.
Maaş fondları müharibə əməliyyatlarına yönəldilib
Trampın fevralın 28-də başladığı müharibə donanmanın hazırkı büdcəsini tez tükətdi. Hücumların ilk dalğasına rəhbərlik edən və daha sonra hərtərəfli dəniz blokadası tətbiq edən donanma ən böyük maliyyə yükünü daşıyan qüvvə idi.
Ağ Ev müharibə xərclərini ödəmək üçün Konqresdən təcili əlavə büdcə tələb edib, lakin müharibəyə ictimai dəstəyin aşağı olması səbəbindən tələbin təsdiqlənmə ehtimalı zəif hesab olunur.
Hərbi Dəniz Qüvvələrinin büdcə planlamasından xəbəri olan bir məmur bildirib ki, vəsait köçürülüb və belə bir qiymətləndirmə aparılıb: “Maaşlara ayrılan pullar xaricdəki əməliyyatların maliyyələşdirilməsi üçün çıxarılıb; hazırda bu hesabların hələ xərclənməmiş digər vəsaitlərlə bağlanması üçün səylər göstərilir. Büdcəyə yamaqlar vurulur ki, maaşlarımız vaxtında yerləşdirilsin”.
Hərbi Dəniz Qüvvələrinin 2026-cı il üçün təxminən 300 milyard dollarlıq büdcəsi; Heyət, gəmiqayırma, silah təchizatı və gündəlik əməliyyatlar kimi müxtəlif maddələrə bölünür. Qanunla bu maddələr arasında özbaşına pul köçürmələri məhdudlaşdırılır.
Konqres dinləmələrində də gündəmə gətirilən məsələ ilə bağlı senator Syuzan Kollinz bəzi hərbi hissələrin qısamüddətli ödəniş çətinlikləri ilə üzləşdiyini bildirib.
Hərbi Dəniz Qüvvələrinin sözçüsü öz bəyanatında əməliyyat və texniki xidmət fondlarının tamamilə tükənmədiyini və resursların cari əmək haqqı öhdəliklərini vaxtında yerinə yetirmək üçün aktiv şəkildə idarə edildiyini müdafiə etdi.
Digər tərəfdən, American Enterprise Institute müdafiə analitiki Todd Harrison büdcə böhranının orduda sirr olmadığını və Pentaqondakı mülki menecerlərin siyasi səbəblərdən dolayı bu mövzunu ictimaiyyətə açıqlamaqdan qaçdıqlarını bildirib.
Müdafiə naziri Pete Hegseth də Konqresi təcili maliyyələşdirməyə çağırdı və əks halda kritik kəsirlərlə qarşılaşacağını vurğuladı. Hegseth bildirib ki, İran müharibəsinin dəyəri indiyədək 35,7 milyard dollara çatıb.
Tramp administrasiyasının Müdafiə Nazirliyi üçün tələb etdiyi 67 milyard dollarlıq təcili büdcə paketinin nə qədərinin donanmaya ayrılacağı bəlli deyil.
İyul ayında Nümayəndələr Palatası müharibəyə 73 milyard dollar ayıran qanun layihəsini qəbul etsə də, mətnin qanuna çevrilmə şansı aşağı hesab olunur.
