Birləşmiş Millətlər Təşkilatı El Nino hava fenomeninin tarixdə görünməmiş sürətlə artdığını bəyan edib və qlobal temperatur rekordlarının qırılacağı ilə bağlı xəbərdarlıq edib. Son min ilin ən böyük hadisəsi olacağı gözlənilən təbii hadisənin qlobal istiləşmə ilə birləşməsi nəticəsində 2027-ci ilin bəşər tarixində ən isti il olacağı təxmin edilir.
Avropa.info xəbər verir ki, Birləşmiş Millətlər (BMT) və Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatı (WMO) Sakit Okean mərkəzli El Nino hava fenomeninin sürətlə gücləndiyini və son min ildə qeydə alınmış ən ağır səviyyəyə doğru getdiyini açıqladı.
Qalıq yanacağın səbəb olduğu qlobal istiləşməyə əlavə edilən bu böyük istilik dalğasının bütün dünyada temperatur rekordlarını tamamilə məhv edəcəyi gözlənilir. Mütəxəssislər əmindirlər ki, bu birləşmiş effekt 2027-ci ili rekordların ən isti ili edəcək.
Qlobal fəlakətlər silsiləsi işə salınır
El Nino-nun artan temperaturu artıq bütün dünyada dağıdıcı nəticələr verməyə başlayıb. İndoneziyada kütləvi meşə yanğınlarının yayılması və Hindistanda həyati əhəmiyyətli musson yağışlarının zəifləməsi böhranın ilk əlamətləri kimi diqqəti çəkir.
Önümüzdəki dövrdə Avstraliyada yanğın riskinin artacağı, Cənubi Amerikada isə şiddətli daşqınların olacağı gözlənilir. Ümumdünya Qida Proqramı proqnozlaşdırır ki, bu ekstremal hava şəraiti təxminən 50 milyon insanı birbaşa kəskin aclıq riski ilə üzləşdirəcək.
Planetin indiyədək heç vaxt yaşamadığı təhlükə zonasına daxil olduğunu vurğulayan BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş, itirməyə bir an belə qalmadığını və iqlim böhranı ilə mübarizə yarışında qalib gəlmək lazım olduğunu bildirib.
Okeanların temperaturu rekord həddə çatıb
Sakit okean üzərində küləyin dəniz səthini isitməsi ilə atmosferə böyük miqdarda enerji vuran El Nino dövrü artıq qeyri-adi temperatur sapmalarına səbəb olub. Okeanın mərkəzində səthin temperaturu 30 illik orta göstəricidən 2,6 dərəcə yuxarı qalxsa da, bəzi dərin su bölgələrində bu fərqin 8 dərəcəyə çatdığı məlum olub.
İqlim modelləri göstərir ki, noyabrda pik həddə çatacaq temperatur sapması 4 dərəcəyə çata bilər. Mərcan riflərindən, ağac halqalarından və tarixi qeydlərdən əldə edilən məlumatlar El Nino-nun son min ildə heç vaxt belə ifrat səviyyəyə çatmadığını ortaya qoyur.
Kənd təsərrüfatı istehsalı və ərzaq təhlükəsizliyi təhlükə altındadır
Dünya Meteorologiya Təşkilatı, təsirləri 2027-ci ilə qədər davam edəcək bu prosesin quraqlıq, həddindən artıq istilər və daşqınlarla həm cəmiyyətlərə, həm də qlobal iqtisadiyyata çox ağır zərbə vuracağı ilə bağlı xəbərdarlıq edib. Ekstremal hava hadisələri bütün dünyada ərzaq qiymətlərini artırsa da, həm də kənd təsərrüfatı məhsuldarlığını birbaşa pozur.
İngiltərə kimi mülayim coğrafiyalarda belə ardıcıl istilik dalğaları və quraqlıqlardan sonra 2026-cı il tarixdə ən səmərəsiz məhsul dövrlərindən biri olaraq qeyd edildi. Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, karbon emissiyaları sürətlə azalmazsa, El Nino-nun körüklədiyi bu dağıdıcı dövrə yaxın illərdə çox daha dəhşətli vəziyyət yaradacaq.
