Astronomlar Saturnun cənub qütbündə eni təxminən 168 min kilometr olan nəhəng onbucaqlı bulud nümunəsi aşkar ediblər. Planetin şimal qütbündəki məşhur altıbucaqlıdan çox böyük olan bu sirli atmosfer formalaşması elm aləmində böyük həyəcana səbəb olub.
Halqalı planet Saturn atmosferindəki heyrətamiz həndəsi formasiyalara yenisini əlavə etdi. Onilliklər ərzində planetin şimal qütbündə müşahidə edilən məşhur altıbucaqlı quruluşdan sonra elm adamları bu dəfə cənub qütbündə nəhəng 10 tərəfli bulud quruluşu aşkar ediblər.
Avrop.info xəbər”verir ki, Science Advances” jurnalında dərc edilən araşdırmaya görə, yeni kəşf edilən onbucaqlı quruluşun eni təxminən 167 min 820 kilometrə çatır və bu ölçüdə hər tərəfin uzunluğu təxminən 16 min 780 kilometrdir. Bu nəhəng ölçülər göstərir ki, cənub qütbündəki yeni formasiya şimaldakı 32 min kilometr altıbucaqlıdan dəfələrlə böyükdür.
İllər sonra sürpriz görüntü
Yeni strukturun varlığı NASA-nın Hubble Kosmik Teleskopu tərəfindən qeydə alınan məlumatların araşdırılması nəticəsində məlum olub. Saturnun oxunun əyilməsi səbəbindən 2012-2023-cü illər arasında planetin cənub yarımkürəsini Yerdən aydın şəkildə müşahidə etmək mümkün olmayıb.
Baxış bucağı uyğunlaşdıqda əldə edilən görüntülər astronomlara daha əvvəl heç vaxt görülməmiş bu simmetrik bulud şəklini yenidən təqdim etdi. Şimalda altıbucaqlının kəşf edildiyi gündən cənub qütbündə oxşar həndəsi naxış axtardıqlarını, lakin indiyə qədər heç bir əlamət tapmadıqlarını bildirən mütəxəssislər nəticənin onlar üçün böyük sürpriz olduğunu qeyd ediblər.
Formasiyanın təkamülü maraq doğuran bir məsələdir
Kompüter simulyasiyaları və atmosfer axını təcrübələri göstərir ki, onbucaqlı struktur bükülən atmosfer reaktiv axınında sıxışan dalğalar nəticəsində əmələ gəlir. Şimal qütbündəki altıbucaqlı onilliklər ərzində öz formasını və rəngini sabit saxlasa da, yeni kəşf edilmiş onbucaqlının kənarlarında parlaqlıq və qaranlıq nisbətlərinin müxtəlif olduğu müşahidə edilmişdir. Tədqiqatçılar bunun strukturun hələ də dinamik təkamül prosesində olduğunu göstərdiyini vurğulayırlar.
Astronomlar bu atmosfer hadisəsini 2032-ci ilə qədər, yəni bölgədə günəş radiasiyasının pik həddə çatacağına qədər yaxından izləməyi planlaşdırırlar. Bu prosesdə nəhəng dekaqon getdikcə tarazlaşacaq, yoxsa xarab olub dağılacaq sualına cavab axtarılacaq. Bildirilir ki, yeni tapıntılar təkcə Saturnu deyil, ümumilikdə planetar meteorologiyanı və nəhəng qaz kütlələrinin atmosfer dinamikasını anlamaq yolunda mühüm addımdır.
