11 oktyabr Beynəlxalq Qız Uşaqları Günü münasibətilə İnnovasiya və Qadın İnkişafı Təşəbbüsləri İctimai Birliyinin sədri Gülnarə Əmiraslanova Avropa.info-ya açıqlamasında qız uşaqlarının hüquqlarının qorunmasının, onların təhsilinə və şəxsi inkişafına dəstək göstərilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
O bildirib ki, XXI əsrdə yaşamağımıza baxmayaraq, dünyada milyonlarla qız uşağı hələ də fundamental hüquqlarından məhrum edilir. Onların təhsil imkanlarını məhdudlaşdıran, gələcək planlarına mane olan və uşaqlıq dövrünü yarımçıq qoyan əsas problemlərdən biri erkən nikahlardır.
Gülnarə Əmiraslanovanın sözlərinə görə, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və UNICEF-in məlumatları problemin qlobal miqyasını aydın göstərir. Hazırda dünyada 640 milyondan çox qadın 18 yaşına çatmadan evləndirilib. Hər il təxminən 12 milyon qız uşağı erkən nikaha cəlb olunur. Bu göstəricilər erkən nikahların qarşısının alınması istiqamətində daha genişmiqyaslı tədbirlərə ehtiyac olduğunu göstərir.
O qeyd edib ki, erkən nikahlar yalnız sosial problem deyil, eyni zamanda qız uşaqlarının sağlamlığına və gələcəyinə ciddi təsir göstərən amildir. Erkən yaşda hamiləlik və doğuşla bağlı fəsadlar yeniyetmələrin sağlamlığı üçün əlavə risklər yaradır. Bu səbəbdən qız uşaqlarının sağlamlığının qorunması, onların maarifləndirilməsi və zəruri tibbi xidmətlərə çıxışının təmin edilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
İctimai Birliyin sədri vurğulayıb ki, erkən nikahların yayılması regionlar üzrə fərqlənsə də, problem dünyanın bir çox ölkəsində aktual olaraq qalır. Saxaraaltı Afrika ölkələrində yoxsulluq, silahlı münaqişələr və gender bərabərsizliyi qız uşaqlarının təhsildən kənarda qalmasına təsir edən əsas amillər sırasındadır. Cənubi Asiyada da erkən nikahların geniş yayılması milyonlarla qızın həyatına təsir göstərir.
Onun sözlərinə görə, erkən nikahların qarşısının alınması üçün yalnız qanunvericilik tədbirləri kifayət etmir. Ailələrdə maarifləndirmənin gücləndirilməsi, cəmiyyətdə mövcud stereotiplərin aradan qaldırılması və qız uşaqlarının təhsilini davam etdirməsi üçün əlverişli şəraitin yaradılması da vacibdir.
Azərbaycanda vəziyyətə toxunan Gülnarə Əmiraslanova bildirib ki, ölkəmizdə son illərdə erkən nikahların qarşısının alınması istiqamətində müxtəlif maarifləndirmə tədbirləri həyata keçirilir, qanunvericilik və monitorinq mexanizmləri vasitəsilə problemin aradan qaldırılmasına çalışılır.
O diqqətə çatdırıb ki, müəyyən müsbət dəyişikliklərə baxmayaraq, erkən nikah problemi tam həllini tapmayıb. Xüsusilə bəzi bölgələrdə qeyri-rəsmi dini kəbinlər vasitəsilə həyata keçirilən erkən evliliklər qız uşaqlarının təhsildən yayınmasına və gələcək imkanlarının məhdudlaşmasına səbəb ola bilər.
Gülnarə Əmiraslanova hesab edir ki, bu halların qarşısını almaq üçün aidiyyəti qurumların, təhsil müəssisələrinin, ictimai təşkilatların və ailələrin birgə fəaliyyəti vacibdir. Valideynlər qız uşaqlarının təhsil almasına, öz bacarıqlarını inkişaf etdirməsinə və gələcəkləri ilə bağlı sərbəst seçim imkanlarının genişlənməsinə dəstək göstərməlidirlər.
“Qız uşaqlarının yeri məktəb skamyaları, elm, incəsənət və idman meydançalarıdır. Erkən nikahların qarşısının alınması yalnız ayrı-ayrı qızların deyil, bütövlükdə cəmiyyətin gələcəyinin qorunması deməkdir”, – deyə o vurğulayıb.
İctimai Birliyin sədri əlavə edib ki, BMT-nin Dayanıqlı İnkişaf Məqsədləri çərçivəsində 2030-cu ilədək uşaq nikahlarına son qoyulması hədəfi müəyyən edilib. Bu məqsədə nail olmaq üçün dövlətlərin, beynəlxalq təşkilatların və vətəndaş cəmiyyətinin səylərinin birləşdirilməsi zəruridir.
Gülnarə Əmiraslanova Beynəlxalq Qız Uşaqları Günü münasibətilə hər kəsi qız uşaqlarının hüquqlarının müdafiəsinə, onların təhsilinə və inkişafına dəstək göstərməyə çağırıb. O qeyd edib ki, hər bir qız uşağının təhlükəsiz mühitdə böyüməsi, təhsil alması və öz potensialını reallaşdırması üçün şərait yaradılmalıdır.
