Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illik yubileyinə həsr olunmuş “Türk Dünyası Həftəsi”nin iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb.
Avropa.info xəbər verir ki, müraciət mətnini Qazaxıstan Prezidentinin müşaviri Malik Atarbayev səsləndirib.
Müraciətdə bildirilib ki, Birinci Türkoloji Qurultay bütün türk dünyası üçün əhəmiyyətli tarixi hadisə idi:
“Qurultay qardaş ölkələrin sarsılmaz birliyinin göstəricisinə çevrilib. Orada irəli sürülən ideyalar bu gün də aktuallığını itirməyib”.
Həmçinin vurğulanıb ki, Azərbaycan bu gün türk dünyasında xüsusi yer tutur.
Tokayev bu mənada, Prezident İlham Əliyevə və Azərbaycan xalqına minnətdarlığımı ifadə edib.
***
Qırğız Respublikasının Prezidenti Sadıq Japarov da Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illik yubileyinə həsr olunmuş “Türk Dünyası Həftəsi”nin iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb.
“100 il əvvəl Bakıda dildə, fikirdə və əməldə birlik şüarı altında türk dünyasının intellektual dirçəlişinin əsası qoyulub.
Həmin dövrün mürəkkəb geosiyasi vəziyyətə baxmayaraq bir sıra bacib məsələlər müzakirə edilmişdi. Bu şübhəsiz qardaşlıq baxımından, onun daha da möhkəmləmdirilməsi baxımından tarixi əhəmiyyət daşıyırdı”, – Japarov qeyd edib.
Prezidentin sözlərinə görə, qurultayda qəbul edilmiş qərarlar türk xalqlarının dünyaya inteqrasiyasına töhfə verib.
***
“1926-cı ildə Bakı şəhərində keçirilən Birinci Türkoloji Qurultay türk xalqlarının elmi və mədəni həyatında yeni bir mərhələnin əsasını qoyan böyük tarixi hadisə olub. Həmin qurultayda Özbəkistan nümayəndələrinin fəal iştirakı bizim üçün hər zaman qürur mənbəyidir”.
Bu fikirlər Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyevin Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illik yubileyinə həsr olunmuş “Türk Dünyası Həftəsi”nin iştirakçılarına müraciətində yer alıb.
Müraciətdə bildirilib ki, müxtəlif ölkələrdən gələn alimlərin iştirakı ilə bu tarixi hadisənin qeyd olunması türk xalqlarını birləşdirən ortaq dəyərlərə verilən yüksək ehtiramın göstəricisidir.
Vurğulanıb ki, XIX əsrin sonu – XX əsrin əvvəllərində İsmayıl bəy Qaspıralının “Dildə, fikirdə, işdə birlik” ideyası əsasında formalaşan maarifçilik hərəkatı türk dünyasında milli oyanışa təkan verib. Mahmudxoca Behbudi, Abdulla Avloni, İshaq İbrət, Əbdülhəmid Çolpan və Əbdürrəuf Fitrət kimi ziyalıların elm, təhsil və mədəniyyətin inkişafına böyük töhfələr verdiyi, onların zəngin irsinin bu gün də örnək olduğu qeyd edilib.
Müraciətdə həmçinin bildirilib ki, Yeni Özbəkistanda maarifçilik irsinin öyrənilməsi, rəqəmsallaşdırılması və gələcək nəsillərə çatdırılması istiqamətində ardıcıl işlər görülür. Şavkat Mirziyoyev süni intellekt imkanlarından istifadə, ortaq elektron məlumat bazalarının yaradılması və türk dövlətlərinin elmi əməkdaşlığının genişləndirilməsinin vacibliyini vurğulayaraq, “Türk Dünyası Maarifçiləri” adlı beynəlxalq elmi layihənin yaradılmasını təklif edib.
***
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illik yubileyinə həsr olunmuş “Türk Dünyası Həftəsi”nin iştirakçılarına müraciətində qeyd olunub ki, qurultay türk dünyasının ortaq tarix, dil və mədəniyyət şüurunun formalaşmasında mühüm rol oynayır.
“1926-cı ildə Bakıda keçirilən Birinci Türkoloji Qurultay türk dünyasının müxtəlif bölgələrindən olan ziyalıları ortaq tarix və mədəniyyət şüurunu elmi əsaslarla möhkəmləndirmək məqsədilə bir araya gətirib. Bildirilib ki, Qurultay iştirakçıları qəbul etdikləri qərarlar və ortaya qoyduqları elmi baxışlarla təkcə öz dövrünə deyil, bu günə də işıq salan irs formalaşdırıblar.
Türkiyə Prezidentin müraciətində vurğulanıb ki, Qurultayın miras qoyduğu idealları yaşatmaq, gücləndirmək və gələcək nəsillərə ötürmək bütün türk dünyasının ortaq məsuliyyətidir. O qeyd edib ki, Türk Dövlətləri Təşkilatının fəaliyyəti də İsmayıl Qaspıralının “Dildə, fikirdə, işdə birlik” prinsipi əsasında getdikcə daha da dərinləşir və Birinci Türkoloji Qurultayın müəyyən etdiyi baxış bu gün də yolgöstərici rolunu oynayır”, – müraciətdə qeyd edilib.
