ABŞ prezidenti Donald Tramp milli təhlükəsizlik səbəbi ilə 12 ölkə vətəndaşlarının ABŞ-a səyahətinə qadağa qoyub.
Ağ Evin bəyanatında deyilir ki, siyahı zamanla yenilənə bilər və “dünyada meydana çıxan təhlükələr” əsasında yeni ölkələr əlavə edilə bilər.
Bu, Trampın konkret ölkələrə ikinci səyahət qadağasıdır ki, bu qadağalardan birincisi 2017-ci ildə onun prezident kimi ilk dövründə tətbiq edilib.
Qadağa hansı ölkələrə təsir edəcək?
Trampın imzaladığı sərəncama əsasən, aşağıdakı 12 ölkənin vətəndaşlarına ABŞ-a səyahət tamamilə qadağan edilib:
Əfqanıstan
Myanma
Çad
Konqo Respublikası
Ekvator Ginesi
Eritreya
Haiti
İran
Liviya
Somali
Sudan
Yəmən
Bundan əlavə, aşağıdakı yeddi ölkənin vətəndaşları qismən səyahət məhdudiyyətləri ilə üzləşirlər:
Burundi
Kuba
Laos
Sierra Leone
Toqo
Türkmənistan
Venesuela
Yeni tənzimləmə bazar ertəsi yerli vaxtla saat 00:01-də qüvvəyə minəcək. Bu dəfə hava limanlarında 2017-ci ildə olduğu kimi xaosun qarşısını almaq üçün əvvəlcədən keçid dövrü verilib.
Qadağanın səbəbi nədir?
Ağ Ev qadağanın amerikalıları “təhlükəli xarici aktyorlardan” qorumaq məqsədi daşıyan “rasional tədbir” olduğunu bildirib.
Tramp Truth Social platformasında yerləşdirdiyi videoda Kolorado ştatının Boulder şəhərində törədilən hücuma istinad edib. Hücum edənin Misir vətəndaşı olduğu və israilli girovlara dəstək üçün toplaşan qrupa hücum zamanı yaralandığı açıqlanıb .
Tramp deyib ki, hadisə “qeyri-adekvat yoxlanılmış xarici vətəndaşların yaratdığı ciddi təhlükəni göstərir”.
Reaksiyalar necədir?
Trampın sərəncamı həm yerli, həm də beynəlxalq ictimaiyyətin reaksiyası ilə qarşılanıb. Hüquqi etirazların yolda olduğu bildirilib.
Somalinin ABŞ-dakı səfiri Dahir Hassan Abdi ölkəsinin ABŞ ilə münasibətlərinə dəyər verdiyini və təhlükəsizlik problemlərini həll etmək üçün əməkdaşlığa hazır olduğunu bildirib.
Venesuelanın daxili işlər naziri Diosdado Kabello deyib: “ABŞ-da olmaq təkcə venesuelalılar üçün deyil, hamı üçün böyük riskdir”.
Demokratik millət vəkilləri qərarı pisləyib, Vaşinqtonun nümayəndəsi Pramila Cayapal deyib: “Bu qərar Trampın ilk müddətə müsəlman qadağasının genişləndirilməsidir və bizi dünya səhnəsində daha da təcrid edəcək”.
Nümayəndələr Palatasının üzvü Don Beyer Trampın “ABŞ-ın qurucu dəyərlərinə xəyanət etdiyini” müdafiə etdi.
Əvvəlki qadağada nə baş verdi?
Tramp ilk səyahət qadağasını 2017-ci ildə səlahiyyətlərinin birinci ilində tətbiq etdi. Qadağan olunmuş ölkələr arasında İran, Liviya və Somali də var . Qərar “müsəlman qadağası” kimi səciyyələndirilib, çünki ilkin siyahıda olan 7 ölkənin hamısı müsəlmanların çoxluq təşkil edir.
Reaksiyadan sonra Şimali Koreya və Venesuela kimi qeyri-müsəlman ölkələr də siyahıya əlavə edilib və tənzimləmə 2018-ci ildə ABŞ Ali Məhkəməsi tərəfindən təsdiqlənib.
Trampın yerinə gələn prezident Co Bayden 2021-ci ildə qadağanı ləğv etdi və qərarı “milli vicdanımıza ləkə” kimi qiymətləndirdi.
