Ukraynada 1986-cı ildə Çernobıl AES-də baş vermiş faciədən sonra tərk edilmiş kənd təsərrüfatı torpaqlarının yenidən kənd təsərrüfatı üçün yararlı olduğu müəyyən edilib.
Avropa.info xəbər verir ki, Nüvə qəzasından sonra Ukraynanın şimalında geniş ərazilər kənd təsərrüfatı üçün yararsız hesab edilib. Elektrik stansiyasının ətrafındakı 4200 kvadrat kilometrlik Çernobıl İstisna Zonası bu gün də insan həyatı üçün bağlıdır və Avropanın ən böyük təbiəti mühafizə zonalarından biridir.
Bununla belə, heç vaxt tam evakuasiya olunmamış 2000 kvadrat kilometrlik Məcburi Köçürmə Zonasında minlərlə insan yaşamağa davam edir.
Fəlakətdən sonrakı illərdə radioaktiv çürümə və yerüstü torpağın eroziyası nəticəsində ərazidə radiasiya səviyyəsi əhəmiyyətli dərəcədə azalmışdır. Buna baxmayaraq, 1991-ci ildə meyarlar müəyyən edildikdən sonra tərk edilmiş torpaqlar üçün yeni təsnifat aparılmamışdır.
Son illərdə rayonda bəzi fermerlər məhdud da olsa, öz təşəbbüsləri ilə kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalına başlamışlar.
İndi, Journal of Environmental Radioactivity elmi jurnalında dərc edilən yeni bir araşdırma, məhsulun torpağın böyük bir hissəsində təhlükəsiz şəkildə yetişdirilə biləcəyini təsdiqləyir.
Tədqiqatçılar Jitomir vilayətində təxminən 100 hektar sahədə çirklənmə səviyyəsini araşdırıb və kartof, taxıl, qarğıdalı, günəbaxan kimi adi bitkilərdə radioaktiv maddələrin yığılmasını təxmin ediblər.
Torpaq nümunələri götürərək və xarici qamma radiasiya səviyyələrini ölçməklə onlar təsdiq etdilər ki, təsərrüfat işçiləri üçün radiasiya dozası Ukraynanın milli təhlükəsizlik limitindən xeyli aşağıdır.
Bu tapıntılar o deməkdir ki, lazımi nəzarət və Ukraynanın qida təhlükəsizliyi qaydalarına riayət etməklə, əvvəllər məhdudlaşdırılmış bu ərazilərdə bir çox məhsul təhlükəsiz şəkildə yetişdirilə bilər.
Tədqiqatın aparıcı müəllifi Portsmut Universitetindən Cim Smit: “1986-cı ildən bəri tərk edilmiş ərazilərdə yaşayan insanlara mənfi təsir göstərən Çernobıldan gələn radiasiya riskləri ilə bağlı çoxlu dezinformasiyalar gedir. Bu tədqiqat Çernobıl fəlakətindən zərər çəkmiş icmalar üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir”.
Smith, bu araşdırmanın qiymətli kənd təsərrüfatı torpaqlarının bərpasına elmi yanaşma təmin etdiyini və inkişaf etdirilən metodların dünyanın digər radioaktiv çirklənmiş ərazilərə tətbiq oluna biləcəyini söylədi.
