Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin Ermənistanda yerləşən 102-ci hərbi bazanın çıxarılması ilə bağlı açıqlaması heç də hərbi məsələ deyil, bu, Ermənistana açıq və birmənalı xəbərdarlıqdır, hansı ki, siyasi təzyiq ritorikasını da aşır.

Avropa.info xəbər verir ki, bunu Sosdem.az-a Rusiya prezidentinin açıqlamasını, Moskva-İrəvan xəttində gərginləşən siyasi ritorikanı və Cənubi Qafqazda güclər nisbətinin dəyişmə ehtimallarını şərh edərkən Milli Cəbhə Partiyasının başqan müavini, siyasi analitik Vüqar Dadaşov deyib.

“Moskva Paşinyan İqtidarının Qanuni Hesab Etmir…”

Politoloq Rusiya prezidentinin işlətdiyi ifadələrin arxasında dayanan geosiyasi məqamlara diqqət çəkib:

“Bəli, Paşinyan bu günə kimi Rusiyanın 102-ci bazasının Ermənistandan çıxarılmasını tələb etməyib. Ancaq Moskva çıxmaq qərarı verərsə, Ermənistanın buna mane olmayacağını bildirir. Yəni, təşəbbüsün Rusiyaya aid olması ehtimalı olsa da, mümkün nəticələrə görə məsuliyyəti Ermənistan daşıyacaq. Putinin “Ermənistan xalqı istəsə” ifadəsi elə özündə bütün açar şərtləri və xəbərdarlığı ehtiva edir. İlk növbədə, söhbət hazırkı hakimiyyətin mövqeyindən deyil, potensial olaraq referendum və ya başqa siyasi mexanizmlərdən gedir. Yəni, Moskva Paşinyan hakimiyyətinin qərarını əslində qanuni hesab etmir və Ermənistanın dövlət olaraq siyasi iradəsini Paşinyan iqtidarından kənar görür”.

“Cənubi Qafqazdakı Taleyi Müzakirə Olunur…”

MCP rəsmisi 102-ci bazanın çıxarılacağı təqdirdə yarana biləcək geosiyasi boşluq və kənar güclərin planlarını dəyərləndirib:

“Əgər 102-ci baza Ermənistandan çıxarılarsa, ardınca Ermənistanın KTMT-dan hüquqi çıxışı və Avrointeqrasiya prosesinin sürətlənməsi baş verərsə, bu, Rusiyanın Ermənistanı tərk etməsi yox, Rusiyanın Cənubi Qafqazdakı geosiyasi mövcudluğunun taleyinə çevriləcək. Rusiyanın Ermənistanı, Cənubi Qafqazı itirməsi onun böyük dövlət, qlobal güc, imperialist mahiyyətindən geri çəkilməsi anlamına gəlir ki, bu da heç də inandırıcı gəlmir. Hər bir halda, burada əsas sual çıxır: əgər Rusiya Ermənistandan çıxarsa, onun hərbi mövcudluğunun yerini kim tutacaq? Avropa qüvvələrinin, Fransa kimi ayrıca dövlətlərin Ermənistanda Rusiyanı əvəz etməsi real və optimal variant kimi görünmür. Belə bir addım regionda yeni qarşıdurma xətti yarada bilər”.

“Ən Məntiqli Model Ermənistanın Neytrallığıdır…”

Ekspert regionda davamlı sülh üçün optimal modeli açıqlayıb:

“Son vaxtlar intensivləşən Moskva-Vaşinqton təmasları ABŞ qüvvələrinin elə TRIPP marşrutunun təhlükəsizliyi məqsədi ilə Ermənistanda yerləşdirilməsi məsələsinin müzakirəsi istisna deyil və ehtimal ki, Rusiyaya Ukrayna bataqlığından üzüağ çıxmaq imkanının verilməsi şərti ilə. Ancaq Rusiyanın mümkün Ermənistan güzəşti onun Ukrayna müharibəsini məqbul bitirməsinə qədər çəkəcəyi də məlumdur. Sentyabrın 5-6-da ABŞ prezidentinin xüsusi nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cared Kuşner əvvəlcə Moskvada Vladimir Putinlə üç saatdan artıq görüş keçirib, ertəsi gün isə Kiyevdə Vladimir Zelenski ilə danışıqlar aparıblar. Ancaq Zelenskinin Rusiyanın işğalını rəsmiləşdirən razılaşmaya gedəcəyi inandırıcı deyil.

Daha məntiqli model Ermənistanın hərbi bloklardan kənarda qalması, neytrallığını qoruması və bu neytrallığın regional səviyyədə Azərbaycan və Türkiyə tərəfindən təmin edilməsidir. Belə bir modelin İran və Rusiya, bəzi Avropa ölkələri əleyhinə çıxsalar da, Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin tam normallaşması və davamlı sülhün formalaşması ilə mümkün ola bilər. Bu baxımdan, Putinin açıqlaması Rusiyanın Ermənistandan dərhal çıxacağı anlamına gəlilməsə də, Moskvanın İrəvana verdiyi ciddi siyasi siqnaldır”.