ABŞ Hind-Sakit Okean Komandiri admiral Samuel Paparo ABŞ-ın Kanadaya müdaxilə ehtimalı ilə bağlı sualı tamamilə gülünc hesab etsə də, Kanadanın baş naziri Mark Karni və yüksək rütbəli müdafiə rəsmilərinin mövcud fövqəladə hallar planlarını yenidən nəzərdən keçirdikləri ortaya çıxdı.
Avropa.info xəbər verir ki, Çərşənbə günü New York Times qəzetinə danışan Karni ABŞ prezidenti Donald Tramp administrasiyasının Kanadaya qarşı hərbi əməliyyat əmri vermə ehtimalını həddindən artıq risk kimi qiymətləndirib və bu vəziyyətə hazırlaşdığını bildirib.
Baş nazirin bu açıqlamaları işğal ehtimalının çox aşağı olmasına baxmayaraq, sıfıra bərabər olmadığı kimi şərh edilib.
Xəbərdə, Trampın Kanadanı 51-ci ştat etmək təhdidlərini ciddi qəbul edib-etməməsi ilə bağlı suala Karninin ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi hərbi müdaxilə ehtimalını diqqətlə araşdırdığını iddia etdiyi, lakin təfərrüat verməkdən çəkindiyi vurğulanıb.
Kanadanın müdafiə naziri David McGuinty də dünyadakı bütün orduların risk ssenarilərini təhlil etmək üçün vaxt sərf etdiyini və Baş nazirin dediyi kimi, bunun həddindən artıq risk kimi qiymətləndirilməli olduğunu bildirib. McGuinty fövqəladə halların planlaşdırılmasının təfərrüatlarını müzakirə etməkdən imtina etdi.
Masada müxtəlif ssenarilər var
Bir çox ekspertlər Kanadanın böyüklüyünü və bütün ölkəni nəzarətdə saxlamaq çətinliyini nəzərə alsaq, adi hərbi əməliyyatın mümkün olmadığı ilə razılaşırlar.
Mümkün qarşıdurmada Kanada ordusunun tez bir zamanda zərərsizləşdiriləcəyi və müqavimətin partizan müharibəsinə çevriləcəyi təxmin edilir.
Bununla belə, ABŞ komandoları tərəfindən əsir götürülən Venesuelanın keçmiş prezidenti Nikolas Maduroda olduğu kimi sürətli rejim dəyişikliyindən tutmuş İrana qarşı məhdud hava əməliyyatlarına qədər müxtəlif ssenarilər də qiymətləndirilir.
Kanadanın Milli Müdafiə Departamentinin, dünyanın digər hərbçiləri kimi, onilliklər əvvəlinə gedən fövqəladə vəziyyət planları olduğu bilinir.
Planlar Trampın təhdidlərindən sonra yenilənib
Müdafiə Nazirliyində planları hazırlayan keçmiş idarə rəisi, istefada olan general-leytenant Endryu Lesli bildirib ki, fövqəladə hallar planları dünya şərtlərinin tələb etdiyi kimi yenilənib. Leslie, Trampın 2024-cü ildə yenidən seçilməsindən sonra planların nəzərdən keçirilə biləcəyini və xüsusilə Ağ Evin Kanadanı 51-ci əyalət olaraq göstərən xəritələri və Qrenlandiyanı zorla ələ keçirmə təhdidləri fonunda bu məsələnin daha çox diqqət mərkəzində olduğunu ifadə etdi.
Bir ildən artıqdır ki, Tramp Kanadaya qarşı hərbi əməliyyatları istisna etmiş və ölkəni ittifaqa üzv olmağa məcbur etmək üçün iqtisadi təzyiqlər tətbiq edəcəyini bildirmişdi.
Siyasi liderin milli səviyyədə birinci vəzifəsinin vətəndaşların təhlükəsizliyini təmin etmək olduğunu vurğulayan Lesli, Karninin müdafiə planlarının nəzərdən keçirilməsini tələb etməsinin təbii bir addım olduğunu bildirdi. Lesli həmçinin qeyd edib ki, bununla bağlı baş nazirə məlumat vermək Kanada Baş Qərargah rəisi general Cenni Karinyanın vəzifəsidir.
ABŞ-da reaksiyalar fərqlidir
Yeni Demokratlar Partiyasından olan deputat Qord Cons bildirib ki, Trampın Kanadanı 51-ci əyalət və ya Karnini Kanadanın qubernatoru adlandırması ictimaiyyət arasında narahatlıq yaradıb.
ABŞ tərəfində isə Trampın ritorikasına öyrəşmiş bəzi insanlar bu vəziyyətə təəccüblənirlər. Nyu-Haven Universitetinin dosenti Metyu Şmidt deyib ki, özü də daxil olmaqla bir çox ABŞ vətəndaşı Trampın sözlərinin digər ölkələrdəki insanlara təsirindən xəbərsizdir.
ABŞ ordusunun Kanadaya qarşı hərəkətə keçməsi fikrini rədd edən Schmidt, Karninin riski məsuliyyətli bir liderin etməli olduğu şeyi etməklə ölçdüyünü söylədi.
Şmidt Baş nazirin bu addımının Trampın açıqlamalarının mənasızlığını vurğulamaq üçün siyasi mesaj ola biləcəyini də qeyd edib.
