İran rəsmilərinin farsdilli xalqlar arasında birlik və həmrəyliyi təbliğ etməsi Tehranın qonşu ölkələrdə fars dili və mədəniyyətinə yaxın etnik qruplarla mədəni əlaqələri genişləndirmək niyyətindən xəbər verir. Lakin bu siyasət regionda sülh və təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə deyil, qonşu dövlətlərin daxili işlərinə təsir göstərmək və etnik-dil faktorlarını siyasiləşdirmək cəhdinə çevrilir.
Avropa.info xəbər verir ki bunu Sosdem.az-a İranın fars ideologiyası üzərindən həyata keçirdiyi regional ekspansiyanı, SEPAH-ın bu prosesdəki rolunu və Azərbaycan üçün yarana biləcək təhlükəsizlik risklərini şərh edərkən Milli Cəbhə Partiyasının başqan müavini, politoloq Məhəmməd Əsədullazadə deyib.
“İran Rusiyanın “Xaricdəki Rusdillilər” Təzyiq Modelini Təkrar Edir”
Ekspert Tehranın bu addımlarının Rusiyanın xarici siyasət alətləri ilə oxşarlıq təşkil etdiyini diqqətə çatdırıb:
“Bu siyasətin hədəflərindən biri, şübhəsiz ki, Azərbaycandır. İranın bu yanaşması etnik və dil faktorlarının siyasiləşdirilməsi, cəmiyyətlər arasında qarşıdurma meyllərinin gücləndirilməsi baxımından ciddi narahatlıq doğurur. Bu baxımdan Rusiyanın xaricdə yaşayan rusdilli əhalinin müdafiəsi məsələsini xarici siyasət alətinə çevirməsi ilə müəyyən paralellər aparmaq mümkündür. Rusiya uzun müddət bu amildən qonşu dövlətlərə təzyiq mexanizmi kimi istifadə edib. İranın da farsdilli və fars mədəniyyətinə yaxın qruplarla əlaqələri siyasi təsir vasitəsinə çevirməsi region üçün arzuolunmaz və təhlükəli bir presedent yaradır”.
“Əsas Təhdid Mədəniyyət Deyil, Etnik Faktorların Siyasiləşdirilməsidir”
MCP rəsmisi məsələnin Azərbaycan üçün doğurduğu əsas riskləri vurğulayıb:
“Azərbaycan baxımından əsas məsələ fars mədəniyyətinin və dilinin təbliği deyil, etnik və mədəni faktorların siyasi məqsədlər üçün istifadə olunmasıdır. Əgər bu yanaşma qonşu ölkələrdə yaşayan müəyyən qrupların siyasiləşdirilməsinə və dövlətlərin daxili işlərinə müdaxiləyə gətirib çıxararsa, bu, regional təhlükəsizlik üçün birbaşa hədəyə çevriləcəkdir”.
“SEPAH Və Fars Millətçiliyi: Bakı Prosesləri Həssaslıqla İzləməlidir”
Başqan müavini İranın hərbi-siyasi dairələrinin bu ssenaridəki roluna toxunaraq xəbərdarlıq edib:
“İranın xüsusilə hərbi-siyasi dairələrinin, o cümlədən SEPAH-ın regional siyasətdə ideoloji və geosiyasi amillərdən fəal istifadə etdiyi aydın görünür. Bu baxımdan fars millətçiliyi üzərindən regional təsirin genişləndirilməsi cəhdləri Azərbaycan tərəfindən diqqətlə izlənilməli və belə siyasətin etnik qarşıdurmaya çevrilməsinə imkan verilməməlidir. Qonşu ölkələrin etnik və dil faktorlarının siyasi təsir alətinə çevrilməsi nə regional sülhə, nə də xalqlar arasında dostluq münasibətlərinə xidmət edir. Əksinə, bu cür yanaşmalar regionda qarşılıqlı etimadı zəiflədir və yeni gərginlik ocaqları üçün zəmin yaradır”.
