1952-ci ildə NATO-ya üzv olduqdan sonra Türkiyə geniş coğrafiyada Alyansın missiyalarına mühüm töhfələr verir. Bundan əlavə, Türkiyə ordusu ilə NATO-nun ən güclü və unikal üzvlərindən biri kimi mühüm rol oynayır.Türkiyə 1949-cu ildə Vaşinqtonda qurulan Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatına (NATO) o vaxtkı prezident Cəlal Bayarın 18 fevral 1952-ci ildə üzvlük sənədlərini imzalamasından sonra daxil olub.
Beləliklə, 12 təsisçi üzvdən sonra ABŞ, İngiltərə, Belçika, Kanada, Danimarka, Fransa, İslandiya, İtaliya, Lüksemburq, Hollandiya, Norveç və Portuqaliya, Türkiyə və Yunanıstan alyansın üçüncü ilində NATO-ya üzv oldular.
Türkiyənin üzvlüyü hava, quru və dəniz imkanları və güclü silahlı qüvvələri ilə NATO-nun cənub cinahında etibarlı müttəfiq qazanması kimi qiymətləndirilir.
Türkiyə əməliyyat və missiyalara verdiyi dəstəklə NATO-ya ən çox töhfə verən ilk beş ölkə arasındadır.
Türkiyənin NATO-ya verdiyi töhfələr
Son 73 ildə Türkiyə, yerləşdiyi kritik coğrafiyada strateji mövqeyi ilə regionda təhdid və risklərlə birbaşa mübarizə aparan ilk müttəfiq kimi NATO-ya mühüm töhfələr verib, eyni zamanda NATO Türkiyənin təhlükəsizliyi və müdafiəsində əsas elementlərdən biri kimi də önəmlidir.
NATO-nun əsas təhdidlərindən biri kimi müəyyən etdiyi terrorla mübarizə çərçivəsində Türkiyə terrorun hər cür forma və təzahürləri ilə, xüsusilə DEAŞ, Əl-Qaidə, PKK/YPG və FETÖ ilə qətiyyətlə mübarizə aparır.
NATO-nun Kosovo Qüvvələrinə (KFOR) ən çox töhfə verən ölkələrdən biri olan Türkiyə, 2023-2024-cü illərdə bir il müddətinə KFOR Komandanlığının vəzifəsini yerinə yetirəcək, komandir müavini vəzifəsini davam etdirəcək.
Türkiyə müttəfiqlər tərəfindən rotasiya əsasında həyata keçirilən KFOR Ehtiyat Batalyonunun vəzifəsini üzərinə götürən ölkələrdən biri olaraq Kosovonun və bölgənin təhlükəsizliyinə töhfə verir.
Bundan əlavə, Türkiyə İraq Təhlükəsizlik Qüvvələrinə məsləhət və təlim vermək üçün 2018-ci ildə fəaliyyətə başlayan NATO-nun İraq Missiyasına ən böyük kadr dəstəyi verən ölkələrdən biridir .
Türkiyə NATO təlimlərində fəal iştirak edir
NATO-nun hava və dəniz əməliyyatları sahələrində fəaliyyətinə mühüm töhfə verən Türkiyə həm NATO Daimi Dəniz Qrupu-2, həm də NATO Daimi Minalara Qarşı Mübarizə Dəniz Qrupu-2- yə komandanlıq edir .
NATO-nun çəkindirmə və müdafiə imkanlarının və müttəfiqlərlə birgə işləmək qabiliyyətinin artırılması çərçivəsində türk personalı da NATO təlimlərində fəal iştirak edir.
Türkiyə həmçinin NATO-nun tərəfdaş ölkələrə verdiyi dəstəyə, xüsusən də müdafiə potensialının artırılmasına maliyyə və kadr yardımı edir.
Bu çərçivədə Türkiyənin təxmin edilən 2024-cü il müdafiə xərclərinin ümumi daxili məhsula nisbəti yüzdə 2,09 olmaqla, bu hədəfə çatan 23 NATO ölkəsindən birinə çevrilir.
NATO-nun ortaq fonduna töhfələr baxımından Türkiyə yüzdə 4,59 ilə hərbi büdcəyə ən çox töhfə verən ölkələr arasında 8-ci, NATO komandanlıq strukturunda bütün kadrlara verilən kadr töhfələrinə görə isə 7-ci yerdədir.
Türkiyə NATO-nun mühüm qərargah və qurumlarına ev sahibliyi edir
NATO-nun kritik qərargahlarından biri olan NATO Müttəfiq Quru Komandanlığı (LANDCOM) İzmirdə, NATO-nun Çevik Yerləşdirilə bilən Korpusu-Türkiyə (NRDC-TÜR) isə İstanbulda yerləşir. Türkiyə həmçinin Ankarada NATO -nun Terrorla Mübarizə üzrə Mükəmməllik Mərkəzi və Sülh Naminə Tərəfdaşlıq Təlim Mərkəzi və İstanbulda NATO üzvləri və tərəfdaş ölkələrə təlim dəstəyi verən qurumlar olan NATO Dəniz Təhlükəsizliyi Mükəmməllik Mərkəzinə ev sahibliyi edir .
Avropa.info
