Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaz regionunda dərinləşən geostrateji gərginlik fonunda Azərbaycan, Türkiyə və Özbəkistan arasında hərbi əməkdaşlığın keyfiyyətcə yeni mərhələyə keçməsi müşahidə olunur. Keçirilən birgə hərbi təlimlər yalnız müdafiə qabiliyyətinin artırılmasına deyil, regional təhlükəsizlik nizamının yenidən formalaşdırılmasına hesablanıb.
Avropa.info xəbər verir ki, bunu Sosdem.az-a Milli Cəbhə Partiyasının (MCP) başqan müavini, politoloq Məhəmməd Əsədullazadə üçtərəfli hərbi təlimlərin geosiyasi nəticələrini və Türk Dövlətləri Təşkilatı (TDT) çərçivəsində təhlükəsizlik alatoranlığının aradan qaldırılması perspektivlərini şərh edərkən bildirib.
Ekspert Prezident İlham Əliyevin Türk Dövlətləri Təşkilatının Qəbələ Zirvə görüşündəki tarixi təşəbbüsünü xatırladaraq, hazırdakı üçtərəfli formatın bu strategiyanın icrası olduğunu vurğulayıb:
“Azərbaycan-Türkiyə və Özbəkistanın birgə hərbi təlimləri növbəti mərhələdə hərbi pakt kimi rəsmiləşdirilə bilər. Prezident İlham Əliyev Türk Dövlətləri Təşkilatının Qəbələdə keçirilən Zirvə görüşündə məhz bu təşkilatın nəzdində təhlükəsizlik və hərbi təşkilatın yaradılmasını təklif etmişdi. Göründüyü kimi, bu təklif artıq reallığa çevrilməkdədir. Qazaxıstan və Qırğızıstan Kolektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) üzvü olduqları üçün ilk mərhələdə bu təklifə tam dəstək vermədilər. Buna baxmayaraq, Azərbaycan tərəfi prosesi dayandırmadı və təşəbbüsü praqmatik müstəvidə devam etdirməyə başladı”.
Şərhçi xarici güclərin regiona təzyiqləri fonunda hərbi paktın yaradılmasının strateji zərurətə çevrildiyini diqqətə çatdırıb:
“Artıq regional və beynəlxalq siyasi-təhlükəsizlik böhranı daha da dərinləşir. Məhz Prezident İlham Əliyevin TDT tərkibində yeni hərbi təşkilatın yaradılmasını təklif etməsi türk dövlətlərinin təhlükəsizliyinin və müstəqilliyinin qorunmasına hesablanıb. Türkiyə istisna olmaqla, digər türk dövlətlərinin müstəqilliyinə Rusiya, Çin və İran tərəfindən müxtəlif təhdidlərin yaranması hər zaman mümkündür. Məhz bu real risklər hərbi inteqrasiyanı sürətləndirən əsas amildir”.
Başqan müavini keçirilən təlimlərin Cənubi Qafqazda güclər nisbətinə təsirindən və xarici dairələrin reaksiyasından bəhs edib:
“Keçirilən üçtərəfli hərbi təlimlər Cənubi Qafqazda siyasi nizamın və təhlükəsizlik mühitinin möhkəmlənməsinə gətirib çıxara bilər. Artıq Rusiyanın bu təlimlərdən ciddi narahat olduğu müşahidə edilir. Eyni zamanda Gürcüstan və Ermənistanda fəaliyyət göstərən emissarlar tərəfindən də bu təlimlərə qarşı bəyanatlar və çıxışlar səslənməyə başlayıb. Bu reaksiya bir daha sübut edir ki, atılan addım olduqca dəqiq və vaxtında verilmiş geostrateji qərardır”.
MCP rəsmisi hərbi inteqrasiya prosesinin gələcək coğrafiyasına toxunaraq fikirlərini belə yekunlaşdırıb:
“Azərbaycan-Türkiyə və Özbəkistanın birgə hərbi təlimləri növbəti mərhələdə tamhüquqlu hərbi paktın yaradılması ilə nəticələnə bilər. Şübhəsiz ki, geosiyasi şərait dəyişdikcə gələcəkdə Qazaxıstan və Qırğızıstanın da bu hərbi pakta qoşulması tamamilə mümkündür və proses buna doğru gedir”.
