Odessa limanları Ukraynanın ixracı üçün əsas olaraq qalır, lakin Qara dənizdəki vəziyyət sürətli yaxşılaşma gözləməyə əsas vermir. Ukrayna bildirir ki, Rusiya təklif olunan sazişləri rədd edib və təhlükəsiz taxıl dəhlizi yalnız danışıqlar predmeti olaraq qalır.
Odessa limanları stabil işləyə bilmir
Avropa.info xəbər verir ki, Ukraynanın aqrar siyasət və ərzaq naziri Taras Vısotskinin sözlərinə görə, Odessa limanları vasitəsilə dəniz ixracı ilə bağlı vəziyyət kritik olaraq qalır. Ukrayna indi Qara dənizdə Ukrayna taxılının və digər kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracını sabitləşdirməyə imkan verə biləcək mümkün atəşkəslə bağlı müsbət siqnallar görmür.
O əlavə edib ki, yaxın aylarda vəziyyətin əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşacağını gözləmək çətindir. Buna görə də Ukrayna dəniz logistikasının, xüsusən Böyük Odessa limanlarının fəaliyyəti üçün çətin şərtlərin davam edəcəyinə hazırlaşmağa məcburdur.
Vısotskinin dediyi kimi, danışıqlarda iştirak edən ölkələr Kiyevi məlumatlandırıblar ki, Rusiya indiyədək tərəfdaşları tərəfindən təklif olunan Qara dəniz üzrə sazişlərin bütün variantlarını rədd edib.
Eyni zamanda, Türkiyə və digər ölkələr təhlükəsiz taxıl dəhlizinin bərpası imkanlarını müzakirə etməkdə davam edir. Bununla belə, dəniz nəqliyyatının stabil şəkildə bərpasına imkan verəcək konkret mexanizm yoxdur.
Bu, xüsusilə Odessa regionu üçün vacibdir, çünki Böyük Odessa limanları – Odessa, Çernomorsk və Yujnı – Ukraynanın kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracı üçün əsasdır. Rusiyanın hücumları səbəbindən dəniz logistikasının işi xeyli mürəkkəbləşdi və yüklərin bir hissəsi digər marşrutlar üzrə göndərilməli oldu.
Liman infrastrukturuna hücumlar fonunda Ukrayna alternativ ixrac marşrutlarından istifadəni artırır. Hökumətin hesablamalarına görə, hazırda kənd təsərrüfatı məhsullarının tələb olunan həcminin təxminən 45%-ni onların vasitəsilə daşımaq mümkündür.
Eyni zamanda, belə marşrutlar tələbatın təxminən 50%-ni ödəməyə qadirdir. Dəniz nəqliyyatı ilə bağlı vəziyyət dəyişməsə, 2026/27 marketinq ilində təxminən 30 milyon ton kənd təsərrüfatı məhsulu ixrac olunmamış qala bilər.
Dunay bölgəsi əsas alternativ istiqamətlərdən biri olaraq qalır. Lakin bu marşrutların sıxlığı artıq əlavə logistik çətinliklər yaradır.
Vısotskinin sözlərinə görə, Avropa İttifaqı Ukraynanın kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracını dəstəkləmək üçün müxtəlif marşrutları nəzərdən keçirir. Ukrayna həmçinin Avropa Komissiyasından fermerlərə yardım üçün 220 milyon avro ayırmağı və kənd təsərrüfatı sektorunda likvidliyin dəstəklənməsi üçün ayrıca mexanizm yaratmağı xahiş edib. Lakin bu tələb razılaşdırılmayıb.
Eyni zamanda, Ukrayna kənd təsərrüfatı istehsalçılarını dəstəkləmək üçün Dünya Bankından 250 milyon dollar güzəştli maliyyələşdirməyə ümid edir.
Bundan əlavə, Kiyev Aİ-dən 2027-ci ilə qədər bioetanol və şəkər üçün rüsumsuz kvotaları artırmağı xahiş edir.Avropa bazarına çıxış genişlənərsə, Ukrayna digər kənd təsərrüfatı məhsulları üçün kvotaların artırılması məsələsini qaldırmağı planlaşdırır.
