Avropa.info xəbər verir ki, Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan Lütfi Kırdar Konqres Mərkəzində İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) Xarici İşlər Nazirləri Şurasının 51-ci Sessiyasında çıxış edib.

Prezident Ərdoğanın açıqlamalarından diqqət çəkən məqamlar:

“Türkiyə olaraq Fələstinli qardaş və bacılarımızın acısını bilirik”

Əminəm ki, verəcəyiniz qərarlarla təşkilatımızın qlobal sülhün və rifahın bərqərar olmasına verdiyi dəstəyi bir daha dünyaya bəyan edəcəksiniz. Son dərəcə kritik bir zamanda keçirdiyiniz görüşün nəticələri təkcə bizim ölkələrdə deyil, inşallah bütün dünyada hiss olunacaqdır.

Çıxışımın əvvəlində Qəzzada İsrail ordusu tərəfindən şəhid olan 65 faizdən çoxu uşaq və qadın olan 55 mindən çox qardaş və bacımızı bir daha rəhmətlə yad edirəm. Eyni hücumlarda yaralanan 128 min qardaş və bacımıza Allahdan şəfa diləyirəm. Türkiyə olaraq Fələstinli qardaş və bacılarımızın ağrısını öz ağrımız, kədərini isə kədərimiz kimi bilirik. Fələstinli qardaş və bacılarımız bilsinlər ki, bu gün zülmün qaranlığı nə qədər qaranlıq olsa da, inşallah, ədalət zəfər çalacaq və zəfər mütləq möminlərin olacaq. İnanıram ki, Allahın izni ilə ağrıdan, zülmdən, ölümdən deyil, qələbələrdən, sevinclərdən, sülhdən danışacağımız gözəl günlər görəcəyik.

“İsrail regionumuzda sabitliyi pozmağa davam edir”

Son iki ildə biz getdikcə daha çox İsrailin işğal, işğal, dağıtma və qırğın siyasəti ilə üzləşmişik. İsrail Qərb dövlətlərinin qeyd-şərtsiz dəstəyi ilə bölgəmizi qeyri-sabitliyə sürükləməyə davam edir. Əvvəlcə Qəzzaya və İordan çayının qərb sahilinə hücum etdilər, Qəzzanı bütün dünyanın gözü qarşısında nəhəng bir dağıntıya çevirdilər. Onlar səhiyyə ocaqlarını, məktəbləri, məscidləri və kilsələri bombalayıblar. Sadəcə bir kisə un, bir kasa şorba və ya bir tikə quru çörək almaq üçün yardım növbəsinə dayanan insanları vəhşicəsinə qətlə yetiriblər. Hər gün əksəriyyəti uşaq və qadın olmaqla yüzlərlə günahsız dinc sakin İsrail qüvvələri tərəfindən qəsdən şəhid edilir. Qəzzada yaşayan 2 milyon bacı-qardaşımız 21 aydır ki, hətta nasistlərin həbs düşərgələrini belə aşan şəraitdə sağ qalmaq üçün mübarizə aparır.

“İranın öz hüquqlarını müdafiə etmək üçün gördüyü tədbirlər tamamilə qanunidir”

İsrail Qəzza ilə yanaşı Livan, Yəmən və Suriyanı da hədəf alıb. Havadan bombardmanlarla yanaşı, Suriyada müxtəlif qrupları hökumətə qarşı qızışdıraraq orada qarışıqlıq salmağa və xaos yaratmağa da çalışıb. İndi iyunun 13-dən qonşumuz İran İsrailin dövlət terrorunun hədəfindədir. Bunu birdəfəlik bildirmək istərdim. Bütün bu hücumlarla Netanyahu hökuməti regional sülhə ən böyük maneə olduğunu bir daha sübut etdi.

İsrailin İrana hücumlarını ən sərt şəkildə qınayıram. İsrailin terror hücumları, bombardmanları və sui-qəsdlərində həyatını itirən iranlı qardaşlarımıza ölkəm və xalqım adından başsağlığı verirəm. Minlərlə illik tarixi, çətinliklər qarşısında həmrəyliyi və güclü dövlət təcrübəsi ilə İran xalqının inşallah bu günlərə qalib gələcəyinə şübhə etmirəm.

Bu faktı bilməyi də faydalı hesab edirəm. İsrailin Qəzzaya, Livana, Yəmənə, Suriyaya və ən son İrana etdiyi hücumlar banditizm kimi qiymətləndirilir. İranın özünümüdafiə məqsədilə öz xalqını İsrailin bu dövlət terroruna qarşı müdafiə etmək üçün gördüyü tədbirlər tamamilə təbii, qanuni və qanunidir.

“Netanyahu prosesi pozmağı hədəfləyib”

Bu getdikcə aydınlaşır. Aydındır ki, beynəlxalq hüququ pozan bu təcavüzkar hərəkətlər İsrailin regionda strateji sabitliyi pozma siyasətinə xidmət edir. Hücumların İranın nüvə proqramı ilə bağlı danışıqların intensivləşdiyi bir vaxtda baş verməsi, şübhəsiz ki, əlamətdardır. Nüvə fəaliyyətlərində heç bir yoxlamaya məruz qalmayan və şəffaflıq baxımından heç kəsi vecinə almayan İsrailin nüvə silahlarının yayılmaması müqaviləsinin tərəfi olan digərlərinin əleyhinə çıxış etməsi böyük ikiüzlülükdür. Netanyahu hökuməti 13 iyun hücumları ilə əslində danışıqlar prosesini sarsıtmaq məqsədi güdürdü. Baş verənlər onu da göstərir ki, Netanyahu və onun qətl şəbəkəsi heç bir məsələnin diplomatik yolla həllini istəmir.

“Biz Netanyahunun nə etmək istədiyini çox yaxşı bilirik”

Yenə də İsrail 1967-ci il sərhədlərinə əsaslanaraq, coğrafi bütövlüyü və paytaxtı Şərqi Qüds olan müstəqil Fələstin dövləti ilə sülh içində yan-yana yaşamaq əvəzinə, müharibəni bütün bölgəyə yaymağa çalışır. Baxın, Hitlerin 90 il əvvəl yandırdığı qığılcım Sakit okeandan Atlantikaya, Hind okeanından Şimal dənizinə qədər bütün dünyanı yandırdığı kimi, bu gün Netanyahunun sionist ambisiyalarının bölgəmizi və bütün dünyanı böyük fəlakətə sürükləməkdən başqa məqsədi yoxdur.

İlk qibləmiz olan Məscidül-Əqsanın müqəddəsliyinə qəsd cəhdlərini, Qüdsün tarixi statusunu qəsb etmək cəhdlərini, müxtəlif xəritələrlə bölgəmizi bölmək niyyətlərinin açıq şəkildə müzakirə olunduğunu bu məkrli planın gedişləri kimi görürük. Biz Netanyahunun nə etmək istədiyini çox yaxşı bilirik. Bölgəni atəşə, qarşıdurmaya, xaosa və gözyaşlarına qərq edərək təhlükəsizliyini bərqərar edəcəklərini düşünənlər qeyri-müəyyən bir xəyalın arxasınca gedirlər.

“Burada vurğulamaq istərdim ki, biz yeni Sayks-Pikot əmrinə icazə verməyəcəyik”

İsrail qonşularının təhlükəsizliyini təhdid etməklə öz təhlükəsizliyini təmin edə bilməz. Onlar da yavaş-yavaş görəcəklər ki, evdəki balans bazara uyğun gəlmir. İsrailin bölgəmizdə qanlı əlləri ilə nizam-intizam yaradacağını iddia etməsi bu ölkəni idarə edənlərin hansı korluq və zülmət içində olduqlarını ortaya qoyur.

Burada vurğulamaq istərdim ki, Türkiyə sərhədləri qanla çəkiləcək bölgəmizdə yeni Sayks-Pikot nizamının qurulmasına icazə verməyəcək. Biz heç vaxt Qəzza xalqının aclığının, İordan çayının qərb sahilində dövlət və məskunlaşma terrorunun, İbrahimi dinlərin beşiyi olan Məscidül-Əqsa və Qüdsün tarixi status-kvonunu məhv etmək cəhdlərinin əsiri qalmayacağıq.

“Regionumuz yeni müharibəyə və qeyri-sabitliyə dözə bilməz”

Buradan bir daha beynəlxalq ictimaiyyətə, xüsusən də İsrail üzərində təsir gücünə malik ölkələrə müraciət edirəm: Heç kim Netanyahunun konfliktləri daha da dərinləşdirmək məqsədi daşıyan, əlavə paketə bükülmüş zəhərli sözlərinə inanmamalıdır. Regionumuz yeni müharibəyə və qeyri-sabitliyə dözə bilməz. Bizə lazım olan sağlam düşüncə, sağlam düşüncə və ehtiyatlıdır. Heç vaxt səhvi daha böyük bir səhvlə ört-basdır etmək səhvinə yol verməyin. Bu gün mən bir daha vurğulayıram ki, həll yolu diplomatiya və dialoqdadır və bildirirəm ki, biz nə lazımdırsa, o cümlədən yardım etməyə hazırıq.

“İki dövlətli həllə nail olmaq daha da həyati əhəmiyyət kəsb edib”

Biz iyunun 13-dən bəri qəlbimizi və canımızı bir xəttə qoyaraq sülhün bərqərar olması üçün ciddi səy göstərmişik. İnşallah, nəticə əldə edənə qədər bu təmasları səbirlə davam etdirəcəyik.

Bu şəraitdə iki dövlətli həllə nail olmaq daha da həyati əhəmiyyət kəsb edib. Biz daha çox ölkəni Fələstin Dövlətini tanımağa təşviq etməyə davam etməliyik və beynəlxalq hüquqa və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsinə əsaslanaraq İsrailə qarşı məcburi tədbirlər görmək üçün səylərimizi əlaqələndirməliyik. Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərliyi ilə bu həftə Nyu-Yorkda keçirilməsi planlaşdırılan, lakin son hücumlar səbəbilə təxirə salınan iki dövlətli həll yolunun irəliləyişinə dair beynəlxalq konfransın da ən erkən fürsətdə keçirilməsinə ümid edirik. Səudiyyə Ərəbistanına bu işdə uğurlar arzulayıram.

“Bizim borcumuz fərqlərimizi bir kənara qoyub birləşməkdir”

Təbii ki, burada bunu vurğulamalıyam. Eyni ananın övladı olan iki qardaş arasında fikir ayrılığı, yol və üsul fərqliliyi ola bilər. Bunlar həyatın təbii reallıqlarıdır, siyasət və diplomatiya kimi. Amma qardaş olmaq həm də taleyin yoldaşı olmaq deməkdir. İstanbulun taleyi Dəməşqin taleyindən ayrı deyil; Bağdadın, Qahirənin, Sənanın taleyi; İslamabadın, Kabilin, Tripolinin, Tehranın taleyi; Məkkə və Mədinənin, təbii ki, Qüds və Qəzzənin taleyi. İstər türk, istər kürd, istər ərəb, istərsə də fars, sünni, şiə, ələvi, afrikalı, asiyalı, latın amerikalı və bütün digər məzhəb və mənşəli müsəlmanların taleyi, qibləsi də ortaqdır.

Hər birimiz “La ilahe illəllah Muhəmmədun Rəsulullah” deyirik. Ortaq məqsədlərimizə və ortaq maraqlarımıza gəlincə, ixtilaflarımızı bir kənara qoyub bir araya gəlmək bizim borcumuzdur. Xüsusilə də keçdiyimiz bu kritik dövrdə aramızda olan münasibət fərqlərinin əngəl olmasına icazə verə bilmərik. Biz son proseslərdə gördük ki, tarazlıqlar, siyasət və kövrək münasibətlər ancaq bu günə qədər gedə bilər. Ümmətin səsini və vicdanını təmsil edən təşkilatımızın bu toplantısında İsrailin bütün bölgəni alova çevirən siyasətlərinə qarşı mövqeyimizi dünya ictimaiyyətinə açıq şəkildə bildirməliyik.

Bu gün bir-birimizi daha sıx qucaqlamaq, sıralarımızı daha da sıx bağlamaq, bir-birimizə qarşı tolerantlıq sərhədlərimizi daha da genişləndirmək lazımdır. Xüsusilə bu günlərdə Peyğəmbərimiz Məhəmmədin (s) aşağıdakı əmrini rəhbər tutmalıyıq. “2 1-dən yaxşıdır, 3, 4 3-dən yaxşıdır. Razılaşın.” Bəli. Xüsusilə Fələstinli qardaşlarımızın öz işlərində milli birliyə nail olacağı günlərə çatmağı ürəkdən arzu edirik. Bu gün də burada olduğu kimi, biz hamımız Fələstin xalqı üçün səfərbər olduğumuz halda, qardaşlarımız arasında parçalanma və parçalanma görmək bizi kədərləndirir. Ən səmimi arzumuz ayrılıq və qütbləşməni, harada olursa olsun, birliyə və həmrəyliyə çevirməkdir.

“2 milyardlıq İslam dünyasının tək qütb olması vacibdir”

Çoxqütblü dünyada 2 milyardlıq İslam dünyasının tək qütb halına gəlməsi vacibdir. İslam dünyasının daha böyük rol oynayacağı, eyni zamanda daha çox məsuliyyət daşıyacağı bir dövr ərəfəsindəyik. Türkiyənin Xarici İşlər Nazirləri Şurasına sədrliyi bölgəmizdəki zorakılıq spiralının İsrail tərəfindən yenidən alovlandığı, sabitlik və sülhün təhdid edildiyi bir mühitdə başlayır.

Fələstində, eləcə də Suriya, Livan və İranda İsrailin quldurluğunu dayandırmaq üçün daha çox həmrəylik nümayiş etdirməyimiz vacibdir. Təşkilatımız yarandığı gündən həmişə sülh və dialoq mesajını daşımış, ekstremizmin bütün növlərinə qarşı uca durmuşdur. Bundan sonra arxa-arxaya dayanıb çətinliklərin öhdəsindən birlikdə gələcəyik. Biz 57 üzvü olan Birləşmiş Millətlər Təşkilatından sonra ikinci ən böyük beynəlxalq təşkilat olan təşkilatımızı daha yaxşı işlətməli, daha səmərəli fəaliyyət göstərməli, iqtisadi və sosial inkişaf vasitəsi kimi fəaliyyət göstərməliyik.

“Hucurat” surəsinin 10-cu ayəsində Allah-taala buyurur: “Möminlər ancaq qardaşdırlar, qardaşlarınızın arasını düzəldin və Allahdan qorxun ki, bəlkə rəhm olunasınız”. Bunun üçün biz ilk növbədə öz içimizdəki münaqişələri həll edəcəyik. Əgər öz ümumi düşüncəmiz və iradəmizlə öz məsələlərimizə sahib çıxmasaq, başqalarının mənafeyinə xidmət etmiş olarıq. Ortaq bir tarixin, ortaq sivilizasiyanın və ən əsası ortaq inancın üzvləri olaraq gələcəyimizlə bağlı hər bir məsələnin həlli üçün kifayət qədər iradə və imkanımız var.

“İslamofobiyaya qarşı fəal mübarizəmizi davam etdirəcəyik”

Prezidentliyimiz dövründə islamafobiyaya qarşı fəal mübarizəmizi davam etdirəcəyik. Bu münasibətlə mən Suriyanın İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına üzvlüyünə qayıtmasından və onun beynəlxalq birliyə reinteqrasiyasında əldə olunan irəliləyişdən məmnunluğumuzu bildirmək istərdim.

“Suriya İslam dünyasının dəstəyinə ehtiyac duyur”

Suriyalı qardaşlarımızın yüz minlərlə şəhid verərək əldə etdikləri möhtəşəm qələbə yeni bir dövrün qapılarını açdı. Suriya xalqı, Allaha şükür, hər cəhətdən öz gələcəyinə daha çox ümidlə baxır. Türkiyə olaraq Suriyanın ayaq üstə durması üçün çoxşaxəli dəstəyimizi artırmağa davam edəcəyik. Suriyanın ərazi bütövlüyünü və milli birliyini qoruyub saxlamaqla daimi sabitliyə nail olmaq üçün hamımızın, yəni bütün İslam dünyasının dəstəyinə ehtiyacı var. Mən səmimi qəlbdən inanıram ki, təşkilata üzv olan bütün ölkələr bununla bağlı Suriyaya lazımi töhfələri verəcəklər. Bundan əlavə, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı ölkələri ilə digər ölkələr arasında möhkəm körpü rolunu oynayan müsəlman azlıqların və icmaların problemləri ilə daim yaxından maraqlanmalı, onlarla sarsılmaz həmrəy olmalıyıq. Təşkilatımızın indiyə qədər tutduğu mövqeyi və bununla bağlı qəbul etdiyi qərarları yüksək qiymətləndiririk.

“Biz UNRWA-nın İsrail tərəfindən iflic olmasına icazə verməməliyik”

Başqa bir məsələ budur, əziz qardaşlarım. Fələstinli qaçqınlara dəstək verməkdə əvəzsiz bir vəzifə yerinə yetirən UNRWA-nın İsrail tərəfindən iflic vəziyyətinə düşməsinə imkan verməməliyik. Biz təşkilatımızdan və ayrı-ayrı üzv ölkələrdən UNRWA-ya maddi və mənəvi dəstək vermələrini və İsrailin oyunlarının qarşısını almasını gözləyirik. İnşallah bundan sonra Ankarada açılacaq nümayəndəlik ilə agentliyə dəstəyimizi daha qabarıq göstərəcəyik.

Bu münasibətlə Kamerunu uğurlu sədrliyi münasibətilə təbrik etmək və təşkilatımızda afrikalı üzvlərin artan çəkisini görməkdən məmnun olduğumuzu bildirmək istərdim.

Sözümü yekunlaşdıraraq, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Xarici İşlər Nazirləri Şurasının 51-ci iclasının İslam dünyası və bütün bəşəriyyət üçün xeyirli olmasını arzulayıram. Allah yardımçımız və yolçumuz olsun, sizi bir daha məhəbbətlə salamlayır, sizin vasitənizlə qardaş xalqlarımıza öz sevgi və hörmətimi bildirirəm. Sağ olun, sağ olun, Allaha əmanət olun.