Azərbaycanda peşə və orta ixtisas təhsili müəssisələrinin vəziyyəti illərdir müzakirə mövzusudur. Dövlət İqtisad Universitetinin nəzdində fəaliyyət göstərən Qida Sənayesi Kollecində baş verənlər acınacaqlı durumu bir daha ortaya qoyur.
Avropa.info xəbər verir ki, Kollecin tələbəsi Almaz Məmmədova “Cebheinfo.az”-a müraciət edərək rəhbərliyin ona qarşı təzyiqlərini, müəssisədə laboratoriya şəraitinin olmamasını, keyfiyyətsiz təhsil və rəsmi qurumların bu məsələyə biganəliyini ictimailəşdirib.
O bildirib ki, kollecin direktoru Sevinc Həmzəyeva onu fənlərdən “kəsilməklə” və nizam-intizam qaydalarına cəlb olunmaqla təhdid edib.
Tələbənin dediyinə görə, bu təzyiqlərin səbəbi onun yağış sularının sinif otaqlarının divarlarından axmasını videoya çəkərək yayması olub. Məmmədovanın müraciətlərinə baxmayaraq, nə kollecin tabe olduğu Dövlət İqtisad Universiteti, nə də Elm və Təhsil Nazirliyi problemi həll etmək üçün real addım atıb. Əksinə, bəzi şəxslər məsələnin ört-basdır olunması üçün ona müraciət edib. Azərbaycan Respublikasının “Təhsil haqqında” Qanununun 9-cu maddəsinə əsasən, təhsil müəssisələri dövlət standartlarına və beynəlxalq prinsiplərə uyğun keyfiyyət təminatı sistemi qurmalıdır. Bu sistemə maddi-texniki baza, infrastruktur və müasir tədris texnologiyaları da daxildir.
Lakin Qida Sənayesi Kollecində nə laboratoriya, nə də tələbələrin praktik məşğələlər üçün şərait var. Bundan əlavə, qanunun 11-ci maddəsinə əsasən, təhsil müəssisəsində tələbələrə qarşı fiziki və psixoloji zorakılıq qadağandır. Direktorun tələbəni kollecdən uzaqlaşdırmaqla təhdid etməsi, digər tələbələrin də cəza tədbirlərindən qorxaraq susması bu qanunun kobud şəkildə pozulmasıdır.
Daha ciddi məqam isə qanunun 42-ci maddəsində yer alır. Burada deyilir ki, əgər təhsil müəssisəsi tələbələrə keyfiyyətsiz təhsil verdiyi müəyyən edilərsə, vurulan zərərin, o cümlədən tələbənin yenidən hazırlanması üçün çəkilən xərclərin həmin müəssisə tərəfindən ödənilməsi məhkəmə qaydasında tələb oluna bilər. Yəni, Almaz Məmmədova və digər tələbələr kolleci məhkəməyə verərək ödədikləri təhsilhaqqını geri tələb edə bilərlər. Son illərdə kolleclərin ləğv edilməsi məsələsi dəfələrlə gündəmə gəlib.
Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev 2023-cü ilin dekabrında açıqlamasında bildirmişdi ki, gələcəkdə kollec məzunlarının uşaq bağçalarda işləməsinə icazə verilməyəcək. Bu, kolleclərin keyfiyyət göstəricilərinin hansı səviyyədə olmasının açıq sübutudur. Təhsil ekspertləri hesab edirlər ki, bu tip müəssisələr dövlət büdcəsinə əlavə yük olmaqla yanaşı, tələbələr üçün real peşəkar perspektivlər yaratmır. Lakin kolleclərin bağlanması yox, modernləşdirilməsi və dünya standartlarına uyğunlaşdırılması daha effektiv həll ola bilər.
Almaz Məmmədovanın iddialarına görə, Sevinc Həmzəyeva öz avtomobilini sataraq kolleci təmir etdirdiyini və buna görə ona heç kimin toxuna bilməyəcəyini iddia edir. Əgər bu iddia doğrudursa, rəsmi qurumların vəziyyətə nəzarət etmədiyini və rəhbərliyin tam sərbəst şəkildə hərəkət etdiyini göstərir. Müasir dövrdə bir təhsil müəssisəsində təmirə rəsmi dövlət vəsaiti əvəzinə, rəhbər şəxsin şəxsi vəsaitini xərcləməsi və bunu tələbələrə qarşı “toxunulmazlıq” arqumenti kimi istifadə etməsi suallar doğurur. Əgər dövlət tərəfindən vəsait ayrılmırsa, bu, təhsilə ayrılan büdcənin necə idarə olunması ilə bağlı şübhələr yaradır.
Əgər vəsait varsa, o zaman kollecin bərbad vəziyyətə düşməsinin səbəbi nədir? Qida Sənayesi Kollecindəki vəziyyət Azərbaycanda orta ixtisas təhsilində mövcud problemlərin daha bir nümunəsidir. Laboratoriyasız qida təhlükəsizliyini tədris etmək mümkündürmü? Təzyiqlər altında tələbələr keyfiyyətli təhsil ala bilərmi? Bu suallar cavabsız qalır. Əgər kolleclərdə oxuyan minlərlə tələbə keyfiyyətsiz təhsilə görə iş tapa bilməyəcəksə, bu, bütöv bir nəsil üçün problem yaradacaq.
İndi əsas sual budur: Rəsmi qurumlar bu məsələyə nə vaxt reaksiya verəcək
