Çin 2025-ci ilə qədər təxminən 5% artım hədəfləyir

Avropa.info-nun məlumatına görə Baş nazir Li Jiang  Pekində keçirilən Ümumçin Xalq Nümayəndələri Konqresinin (ÜXK) illik plenar iclasında  hökumətin iş hesabatını və  büdcə layihəsini parlamentə  təqdim edib .

Çinin ümumi daxili məhsulunun (ÜDM) 2024-cü ildə yüzdə 5 artaraq 134,9 trilyon yuana (təxminən 18,5 trilyon dollar) çatdığını ifadə edən Baş nazir Li,  2025-ci ildə yüzdə 5 ətrafında böyüməyi hədəflədiklərini ifadə etdi  .

Keçən il şəhərlərdə 12,56 milyon yeni iş yerinin yaradıldığına diqqət çəkən Li, 2025-ci ildə 12 milyondan çox yeni iş yeri təmin edərək işsizliyi 5,5 faiz ətrafında saxlamağı hədəflədiklərini qeyd etdi.

Deflyasiya təzyiqinin intensiv şəkildə hiss olunduğu bir ildən sonra Li  2025-ci il üçün inflyasiya  hədəfini 2 faiz olaraq açıqladı.

Büdcə kəsiri hədəfi artdı

Büdcə kəsirinin ÜDM-ə nisbətini 3 faizdən 4 faizə yüksəltməklə, hökumət   xarici qeyri-müəyyənliyin artdığı bir vaxtda böyümə üçün pul kisəsini açmağa hazır olduğunu göstərdi.

Li, 2025-ci ildə büdcə kəsirinin 1,6 trilyon yuan (220 milyard dollar) artaraq 5,66 trilyon yuana (780 milyard yuan) çatmasını hədəflədiklərini qeyd edib.

Li, hökumətin 2025-ci ildə büdcəsini 1,2 trilyon yuan (170 milyard dollar) artıracağını, ümumi dövlət büdcəsinin isə 29,7 trilyon yuana (4,09 trilyon dollar) yüksələcəyini vurğulayıb.

Mərkəzi hökumət dövlət banklarının kapitalını artırmaq üçün 1,3 trilyon yuan (180 milyard dollar) dəyərində ultra uzunmüddətli dövlət istiqrazları və 500 milyard yuan (68,82 milyard dollar) xüsusi təyinatlı dövlət istiqrazları buraxacaq, Li dedi.

Li yerli hökumətlərin xüsusi təyinatlı borc istiqrazlarının buraxılması üçün kvotanın 4,4 trilyon yuana (610 milyard dollar) qədər artırılacağını bildirərək, borcun tikinti investisiyaları, torpaqların alınması və ayrılması,  mənzil  fondunun satın alınması və yerli hökumətlərin özəl şirkətlərə vaxtı keçmiş borc ödəmələri üçün istifadə ediləcəyini bildirib.

Baş nazir Li, həmçinin xərclərini struktur olaraq inkişaf etdirəcəklərini və insanların rifahına, istehlakın artmasına və davamlı böyüməyə töhfə verəcək resurslardan daha səmərəli istifadəyə diqqət yetirəcəklərini vurğuladı.

Dövlət xərcləri

Büdcə layihəsində 2025-ci ildə mərkəzi hökumət xərclərinin keçən illə müqayisədə 6,9 faiz, müdafiə büdcəsinin 7,2 faiz, xarici işlər büdcəsinin 8,4 faiz və ictimai təhlükəsizlik xərclərinin isə 7,3 faiz artacağı bildirilir.

Bildirilib ki, 2025-ci ildə müdafiə xərcləri 7,2 faiz artaraq 1 trilyon 784 milyard 665 milyon yuana (təxminən 250 milyard dollar), daxili təhlükəsizlik xərcləri 7,3 faiz artaraq 242 milyard 828 milyon yuana (33,42 milyard dollar), xarici xərclər isə 8,44 milyard dollar (8,48 milyon dollar) artacaq.

Qeyd olunub ki, təhsil  xərcləri 5 faiz artaraq 174 milyard 443 milyon yuana (24,01 milyard dollar) çatacaq; büdcədən ödənilən borc faizləri 10,2 faiz artaraq 834 milyard 550 milyon yuana (114,86 milyard dollar)  çatacaq  .

Tarif maneələri qlobal təchizat zəncirlərinə mənfi təsir göstərə bilər

Yeni dövrdə Çin iqtisadiyyatına mənfi təsir göstərə biləcək faktorlara diqqət çəkən Li, dünyanın bir əsrdə görünməmiş dəyişikliklərdən keçdiyini və getdikcə mürəkkəbləşən və çətinləşən beynəlxalq şərtlərin Çinə ticarət, elm və texnologiya sahələrində mənfi təsir göstərə biləcəyini qiymətləndirdi.

Qlobal  iqtisadi artım  sürətini itirdikcə təktərəflilik və proteksionizmin artdığına diqqət çəkən Li, tarif maneələri artdıqca çoxtərəfli  ticarət  sistemində fasilələr yarana biləcəyini, qlobal sənaye və təchizat zəncirlərinin sabitliyinə və beynəlxalq iqtisadi axınlara təsir göstərə biləcəyini ifadə etdi.

Li Çinin iqtisadi dirçəliş və artım təməlinin möhkəm olduğunu, lakin daxili bazarda effektiv tələb və istehlakın zəif olaraq qaldığını, bəzi yerli hökumətlərin ödənişləri etməkdə çətinlik çəkdiyini, məşğulluq və gəlir artımı ilə bağlı problemlərin olduğunu bildirib.

Martın 11-də CPC-nin yekun iclasında hökumətin iş hesabatı və büdcə layihəsi səsə qoyulacaq və təsdiqlənəcək.